ไม่มีใครโตเสร็จ

สงกรานต์ 2569 ที่บ้านปู่เชิดในสุพรรณบุรี ภีมวัย 11 ขวบปีนบันไดขึ้นไปสอยมะม่วง แล้วทำตะกร้าหล่นทั้งใบ มะม่วงกลิ้งไปทั่วลาน ทุกคนนิ่งรอเสียงปู่ ชัชเองก็รอ เขารู้ดีว่าประโยคต่อไปคืออะไร เพราะเคยโดนมาตอนอายุ 9 ขวบ

ปู่เชิดอ้าปาก แล้วหุบลง พูดแค่ว่า “เก็บใส่ตะกร้าใหม่” แล้วเดินเข้าบ้านไป นุชเห็นปู่ยืนอยู่หลังมุ้งลวดหน้าต่าง มองหลานเก็บมะม่วงจนครบทุกลูก

ปู่เชิดอายุ 71 ทำนามา 50 ปี ตอนนี้ให้คนอื่นเช่าที่นา 12 ไร่ ต้นมะม่วงกลางลานอายุเท่าชัช เพราะปู่ปลูกมันในปีที่ลูกชายเกิด ตลอด 20 ปีหลัง คำตอบของปู่ต่อแทบทุกเรื่อง ตั้งแต่แอปธนาคาร ยาความดัน ไปจนถึงน้ำเสียงเวลาพูดกับลูก คือ “แก่แล้ว เปลี่ยนไม่ได้”

ขงจื๊อตอนอายุ 70

ขงจื๊อเล่าลำดับชีวิตจากตั้งใจเรียนเมื่ออายุ 15 จนถึงทำตามใจได้โดยไม่ล้ำเส้นเมื่ออายุ 701 ปู่เชิดอายุใกล้กับขงจื๊อในช่วงท้ายของเรื่องเล่านั้น แต่บ่ายนี้ยังต้องให้หลานสอนสิ่งที่เคยบอกว่าเรียนไม่ไหวแล้ว

บ่ายวันเดียวกัน ภีมสอนปู่สแกนจ่ายค่าน้ำแข็งด้วยแอปธนาคาร ปู่บ่นว่าตัวหนังสือเล็ก กดผิด 2 รอบ รอบที่ 3 จ่ายได้เอง แต่ยังไม่ยื่นมือถือให้แม่ค้า จับแขนหลานให้ดูก่อนว่าเงินออกถูกหรือยัง ภีมดูหน้าจอแล้วพยักหน้า ปู่จึงหันจอให้แม่ค้าดู

ที่โคนต้นมะม่วงมีต้นกล้าสูงราวเข่า ภีมเพาะจากเมล็ดมะม่วงเมื่อปีก่อน ภีมถามว่าอีกกี่ปีจะออกลูก ปู่ตอบว่า “ปู่คงไม่ได้กินหรอก” แล้วก็ตักน้ำรดมันอยู่ดี

พัดลมตัวเก่าบนชาน

คืนนั้นพัดลมตั้งพื้นบนชานบ้านดับ ชัชซึ่งเป็นช่างแอร์นั่งแกะมันใต้หลอดไฟ ปู่เชิดนั่งเก้าอี้เตี้ยถือไฟฉายส่องให้ แมลงเม่าบินวนหลอดไฟ ทั้งคู่มองพัดลม ไม่มีใครมองหน้าใคร

ปู่พูดขึ้นโดยไม่เงยหน้า “สมัยก่อน พ่อด่ามึงแรงไปนะ” เงียบไปพักหนึ่ง “พ่อก็ไม่รู้จะทำยังไง” แล้วต่อทันทีว่า “ส่งไขควงมา”

มือของชัชที่ถือฝาครอบพัดลมค้างอยู่กลางอากาศ เขารอประโยคนี้มา 32 ปี เคยซ้อมไว้ในหัวด้วยว่าจะตอบอะไร ตอนนี้อยากถามว่าทำไมเพิ่งพูด อยากเล่าเรื่องวันที่ยืนหนาวอยู่ริมน้ำ แต่ไฟฉายยังส่องตรงนอตตัวเดิม ปู่ยื่นมือรอไขควง เขาจึงวางฝาครอบลงก่อน

ชัชส่งไขควงให้ พัดลมหมุน ไม่มีใครพูดอะไรอีก ขากลับบางพลี นุชถามว่าพ่อคุยอะไรด้วย ชัชตอบว่า “บอกให้เอามะม่วงไปฝากข้างบ้าน” แล้วเปิดวิทยุดังขึ้น พอแวะปั๊มน้ำมัน เขานั่งอยู่ในรถนานกว่าที่ต้องนั่ง สัปดาห์ต่อมา ชัชโทรหาพ่อเป็นครั้งแรกโดยไม่มีธุระ คุยกันเรื่องราคาข้าวได้ 3 นาที ปู่ก็ตัดบทว่า “แค่นี้นะ ค่าโทรแพง” ทั้งที่ชัชเป็นคนโทร

คำตอบของคำถามแรก

หลังวางสายครั้งนั้น ชัชยังนึกถึงคำว่า “พ่อก็ไม่รู้จะทำยังไง” อยู่ ชัชยังติดใจกับคำว่าไม่รู้จะทำยังไงที่พ่อต่อท้ายคำขอโทษ และยังไม่อยากเล่าให้นุชฟังทั้งหมด วันพฤหัสเขากลับไปนั่งทำการบ้านกับภีม ลูกเลื่อนสมุดมาให้ แต่ยังชะเง้อมองว่าแม่อยู่ตรงไหน ก่อนเริ่มอธิบายโจทย์

ชัชเกือบบอกลูกว่าพ่อก็ไม่รู้จะทำยังไงเหมือนกัน เขาไม่ได้พูด หยิบดินสออีกแท่งมาลองทำตามที่ภีมบอก แล้วขอให้ทวนตรงที่ตามไม่ทัน คืนนั้นทำไปได้ไม่กี่ข้อ นุชเดินมาบอกให้ลูกนอน เขายังอยากทำต่อ แต่คืนสมุดให้