จำได้ โดยไม่เจ็บ

สงกรานต์ปีถัดมา เดือนที่ 13 หลังเลิกกัน ชานบ้านแม่ที่ร้อยเอ็ดตอนค่ำมีโต๊ะ 2 ตัวต่อกันใต้หลอดไฟสีส้ม มีลาบเป็ด ส้มตำที่พี่หน่อยตำมาเอง และเจได ลูกชายวัย 12 ของพี่หน่อย วิ่งวนรอบโต๊ะพร้อมปืนฉีดน้ำ ป้าซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของแม่ปั้นข้าวเหนียวไปพลางพูดขึ้นมาว่า “ได้ข่าวว่าปุ้ยจะแต่งเดือนพฤษภาเนาะ เห็นเขาโพสต์”

วงข้าวเงียบไปจังหวะหนึ่ง แม่เหลือบมองหน้าลูกชาย ก้องวัย 32 ตอบก่อนใครจะช่วยเปลี่ยนเรื่อง “ครับป้า เขาอยากแต่งมานานแล้ว” แล้วยื่นจานลาบส่งต่อให้น้าที่นั่งข้างๆ ปลายลิ้นมีรสเปรี้ยวขึ้นมาวูบหนึ่ง จากนั้นวงข้าวก็หันไปบ่นเรื่องราคาปุ๋ยที่ขึ้นอีกแล้ว

ชื่อที่ผ่านมากลางวงข้าว

เกือบ 2,000 ปีก่อน เซเนกา นักปรัชญาโรมัน เขียนจดหมายถึงเพื่อนที่เพิ่งเสียเพื่อนรักไป เขาเดาว่าเพื่อนคงแย้งว่า จะให้ลืมเพื่อนของฉันหรือ แล้วตอบว่าไม่ต้องลืม ให้ทำให้การนึกถึงคนที่เสียไปเป็นเรื่องที่นึกแล้วชื่นใจ เขายอมรับว่าชื่อของคนที่เรารักแล้วเสียไปจะผ่านเข้ามาพร้อมรอยแสบเล็กๆ เสมอ แต่รอยแสบนั้นก็มีรสดีของมัน อาจารย์ของเขาเปรียบไว้ว่าเหมือนผลไม้บางอย่างที่เปรี้ยวแต่อร่อย1

เซเนกาเขียนถึงเพื่อนที่ตายไปแล้ว ส่วนปุ้ยยังมีชีวิตและกำลังจะแต่งงาน คำชวนให้นึกถึงคนที่เสียไปโดยยังมีสิ่งดีอยู่1 จึงไม่ใช่คำสั่งให้ก้องยินดีกับข่าวคืนนี้ เขาส่งลาบต่อได้ แต่หลังวงข้าวเลิก ยังคิดว่าถ้าป้าไม่พูดจะดีกว่า และไม่อยากเปิดดูว่าเจ้าบ่าวเป็นใคร

เช้ามืดวันรุ่งขึ้น ก้องตื่นก่อนทุกคนในบ้าน เดินไปที่ต้นมะม่วงน้ำดอกไม้ข้างบ้านแม่ ลูกส่วนใหญ่ยังเขียว เขาเขย่งเอื้อมไปบิดลูกที่เหลืองทั้งลูกลงมาได้ 1 ลูก นกเกาะเรียงกันอยู่บนสายไฟเหนือหัว ฟ้าทางตะวันออกเริ่มเป็นสีส้ม

สิ่งที่สุกมาจากรักครั้งนั้น

ไรเนอร์ มาเรีย ริลเคอ กวีที่เขียนภาษาเยอรมัน เคยเขียนจดหมายบอกชายหนุ่มคนหนึ่งว่า อย่าเชื่อว่ารักครั้งใหญ่ที่เขาเจอตอนยังเป็นเด็กหนุ่มนั้นสูญเปล่า ความปรารถนาดีๆ และความตั้งใจที่เขายังใช้ชีวิตตามอยู่ทุกวันนี้ อาจสุกมาจากรักครั้งนั้น2

เมื่อคืนก่อนนอน ก้องเล่าให้แม่ฟังว่าเคยเอานาของแม่ไปเสนอที่เคาน์เตอร์ แม่หัวเราะจนไอ “นาแม่ แม่บ่ขายดอก” พอหยุดหัวเราะก็ถามว่าทำไมไม่บอกกันก่อน เขาไม่มีคำตอบใหม่ให้ บัญชีที่เคยชื่อ “แต่ง” แล้ว “ค่าห้อง” ตอนนี้ชื่อ “หลังคาแม่” มี 41,000 บาท แต่ครั้งนี้เขาถามแม่ก่อนว่าจะเปลี่ยนสังกะสีตรงไหน แม่ให้ช่างที่บ้านมาดูก่อน ยังไม่อยากรื้อตามที่เขาเสนอ

ทุกอย่างไม่ได้เรียบร้อย ก้องยังไม่มีแฟนใหม่ เคยไปกินกาแฟครั้งหนึ่งกับพยาบาลที่แฟนโจ้แนะนำ ครั้งนั้นทั้งคู่นั่งเงียบกันจนน้ำแข็งละลาย แก้วหูบิ่นของปุ้ยยังอยู่ในตู้ที่ห้องเช่า ความเศร้าหลังเลิกไม่มีกำหนดเวลาตายตัว สิ่งที่ควรดูคือมันยังกระทบชีวิตประจำวันแค่ไหน ถ้ากิน นอน หรือทำงานไม่ไหว การคุยกับนักจิตวิทยาหรือแพทย์ช่วยได้3

ก่อนขึ้นรถทัวร์กลับกรุงเทพฯ ก้องห่อมะม่วง 3 ลูกด้วยหนังสือพิมพ์เก่าของแม่ ใส่ถุงยื่นให้พี่หน่อย “ลูกสุกให้เจไดนะ ลูกดิบพี่เอาไปจิ้มน้ำปลาหวาน” แล้วยกกระเป๋าใส่ใต้ท้องรถ