ทำไมคนอื่นยังไหว

ตี 2.40 คืนที่ 3 ติดกันของเวรดึก นกยืนเขียนบันทึกอยู่ที่เคาน์เตอร์วอร์ดอายุรกรรมหญิง 28 เตียง กริ่งเตียง 17 ดังเป็นรอบที่ 4 แล้ว โทรศัพท์ในกระเป๋าเสื้อสว่างขึ้น เป็นโพสต์ของเปิ้ล เพื่อนร่วมรุ่นที่ไปอยู่โรงพยาบาลเอกชนในกรุงเทพฯ รูปขนมปังกับลาเต้ แคปชันว่า วันหยุดของคนทำงานหนัก

นกกดไลก์ แล้วนึกอยู่ประโยคเดียว “เปิ้ลยังไหว แล้วทำไมเราไม่ไหว” ทั้งคู่เรียนห้องเดียวกัน สอบสภาได้คะแนนพอๆ กัน แต่เปิ้ลยังมีแรงไปนั่งร้านกาแฟ ส่วนเธอเดินจากลานจอดรถขึ้นตึกก็หมดแรงแล้ว

เวรที่ 3 ในสัปดาห์เดียว

นกอายุ 41 เป็นพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลจังหวัดแห่งหนึ่งในโคราชมา 17 ปี เดือนนี้เธอขึ้นเวรดึก 9 เวร เกินมา 3 เวรเพราะน้องในวอร์ดลาออกไปตั้งแต่มิถุนายน ค่าเวรเดือนสิงหาคมยังไม่เข้า ที่บ้านมีแม่วัย 70 เป็นเบาหวาน กับลูกชาย ม.2

เมื่อวันจันทร์ พี่ศรี หัวหน้าตึก มาหาตอนส่งเวร “นก ช่วยพี่อีกเวรนะ น้องมันลาป่วย”

“ได้ค่ะพี่” นกตอบก่อนพี่ศรีจะพูดจบ ทั้งที่วันหยุดเหลืออยู่วันเดียว แม่รอให้พาไปซื้อของ เธอหยิบโทรศัพท์มาพิมพ์ว่าเลื่อนไปอีกวันนะ แล้วเก็บเข้ากระเป๋าก่อนแม่จะตอบ พี่ศรีขอบใจ เธอยิ้มให้และเดินกลับเคาน์เตอร์

ตี 5 ครึ่งคืนนั้น ลูกสาวคนไข้เตียง 9 มาถามเป็นครั้งที่ 3 ว่าหมอจะมากี่โมง นกตอบเสียงดังกว่าที่ตั้งใจ “บอกแล้วไงคะ หมอราวด์ 8 โมง” ทั้งเคาน์เตอร์เงียบกริบ อีก 2 สัปดาห์ต่อมามีจดหมายร้องเรียนที่มีชื่อเธอ ฉบับแรกใน 17 ปี

6 เรื่องที่ไม่มีชื่อนกอยู่ในนั้น

งานวิจัยเรื่องหมดไฟพบว่า มันมักโตขึ้นเมื่อคนกับงานไม่เข้ากันต่อเนื่องนานๆ ใน 6 ด้าน1 ลองวางทั้ง 6 ด้านลงบนเวรดึกของนก

• ปริมาณงาน คนไข้ 28 เตียง กับพยาบาล 2 คนและผู้ช่วย 1 คน
• สิทธิ์เลือก ตารางเวรถูกจัดมาให้ เธอได้แค่รับ
• สิ่งตอบแทน ค่าเวรเดือนสิงหาคมยังไม่เข้า
• ผู้คน ส้มตำตอนตี 4 กับเพื่อนในเวร ด้านเดียวที่ยังค้ำเธอไว้
• ความเป็นธรรม คนที่ได้แลกเวรวันหยุดมีแต่คนเดิมๆ
• คุณค่า เธออยากนั่งกับลูกสาวของคุณยายเตียง 4 ที่กำลังจะจากไป แต่บันทึกยังค้างอีก 6 เล่ม

ส่วนเปิ้ลดูแลคนไข้ 6 คนต่อพยาบาล 1 คน และค่าเวรเข้าตรงวัน นกเลื่อนดูรูปเดิมอีกรอบ วันก่อนเธอเกือบส่งข้อความถามว่าโรงพยาบาลเปิ้ลรับคนไหม แต่พิมพ์ได้แค่ “กาแฟร้านไหน” เปิ้ลส่งพิกัดกลับมา เธอกดเก็บไว้ทั้งที่ไม่รู้จะได้ไปเมื่อไร

ภูเขาที่ถูกตัดทุกวัน

เมิ่งจื่อ นักปราชญ์จีนโบราณ เล่าถึงภูเขาที่เคยมีป่างามแต่อยู่ติดเมืองใหญ่ คนเอาขวานขึ้นไปตัดทุกวัน หน่อที่แตกใหม่ถูกวัวกับแพะเล็ม คนที่มาเห็นทีหลังเลยคิดว่าภูเขานี้ไม่เคยมีต้นไม้ เมิ่งจื่อถามว่า นั่นคือธรรมชาติของภูเขาหรือ2 เรื่องนี้ชวนให้มองสิ่งที่เกิดซ้ำ ก่อนตัดสินจากภาพที่เห็นวันนี้

บททบทวนเรื่องความหมดไฟชี้ให้เห็นข้อจำกัดของการให้คนทำงานปรับตัวฝ่ายเดียว ขณะที่ปัญหายังอยู่ในสภาพงาน1 การรู้จักพักอาจช่วยให้นกผ่านบางวันได้ แต่ไม่ได้เพิ่มคนในเวรหรือทำให้ค่าเวรเข้าตรงเวลา เมื่อคนไข้ 28 เตียงอยู่ในความดูแลของคนทำงาน 3 คน การแก้ปัญหาจึงต้องไปถึงวิธีจัดงานด้วย

8.15 น. หลังลงเวร นกถือกระดาษ 6 ด้านไปหาพี่ศรี พี่ศรีอ่านจบ วางลงบนโต๊ะแล้วถอนใจ “พี่เข้าใจนะนก แต่คนไม่มีจริงๆ” นกนั่งต่ออีกครู่แล้วถามถึงวันหยุดที่เลื่อนให้แม่ ตารางเดือนถัดมายังเหมือนเดิม แต่เธอได้แลกเวร 1 ครั้ง

ตอนเขียนชี้แจงจดหมายร้องเรียน นกพิมพ์เรื่องเวรขาดไว้ก่อน แล้วกลับมาเพิ่มว่าตัวเองพูดอะไรกับลูกสาวคนไข้ เธออ่านประโยคนั้นซ้ำก่อนส่ง เหตุผลเรื่องคนไม่พอยังอยู่ในกระดาษ และคำขอโทษก็อยู่ด้วย วันหยุดที่แลกมาเธอพาแม่ไปซื้อของ โทรศัพท์จากวอร์ดดังระหว่างรอคิดเงิน เธอดูชื่อที่โทรมาแล้วรอจนแม่เก็บถุงเสร็จก่อนรับ