
วันที่ใจหมดไฟ
Running on Embers
ความเหนื่อยที่วันหยุดเอาไม่อยู่ ของคนที่ลาออกไม่ได้
ทีม Alljit
หนังสือ · Alljit
ทุกคนในเล่มนี้เป็นตัวละครที่แต่งขึ้น ไม่ใช่บุคคลจริง ชื่อ อายุ อาชีพ และสถานที่เป็นรายละเอียดของเรื่องเล่า ส่วนข้อมูลจากงานวิจัยและความคิดของนักคิด มีแหล่งอ้างอิงกำกับไว้ทุกครั้ง
- เผยแพร่ครั้งแรก 30 กันยายน 2569 · ปรับปรุงล่าสุด 18 ตุลาคม 2569
- เขียนและเรียบเรียงโดย ทีม Alljit
- แหล่งอ้างอิง 11 รายการ ดูได้ที่หน้ารายละเอียดหนังสือ
- ภาพปกและภาพประกอบสร้างด้วย AI สำหรับหนังสือเล่มนี้
คำนำ
เช้าวันจันทร์ กลุ่มไลน์งานค้างอ่านมาตั้งแต่เมื่อคืน คุณนอนมาทั้งวันเสาร์ ไม่ได้แตะงานสักชิ้น แต่พอนั่งลงที่โต๊ะ ตัวก็หนักเหมือนไม่ได้หยุดเลย คำตัดสินแรกที่หลายคนให้ตัวเองคือ เราขี้เกียจ
เล่มนี้ถามต่อจากตรงนั้น ถ้าพักแล้วไม่หาย เรากำลังเหนื่อยจากอะไร และคนที่ลาออกไม่ได้ เพราะมีหนี้ มีคนรอเงินเดือน หรือมีหน้าตาของพ่อแม่ค้ำอยู่ จะขยับอะไรได้บ้าง
แต่ละบทติดตามช่วงหนึ่งในชีวิตของคนทำงานที่แต่งขึ้น ตั้งแต่พนักงานรับสาย ครู พยาบาลเวรดึก ไปจนถึงหัวหน้าคลังสินค้า แล้ววางประสบการณ์เหล่านั้นคู่กับความรู้จากแหล่งอ้างอิง แบบฝึกท้ายบทเสนอจุดเริ่มที่พอทำได้ แต่ไม่ได้แทนการแก้ปัญหาในที่ทำงาน การพักของพยาบาลคนหนึ่งไม่ทำให้วอร์ดมีคนเพิ่ม และการพูดกับตัวเองดีขึ้นก็ไม่ได้ทำให้หนี้หายไป
จะอ่านเรียงทีละบทหรือเริ่มจากเรื่องที่ใกล้ชีวิตก็ได้ ไม่ต้องทำแบบฝึกครบก่อนจึงนับว่าอ่านเล่มนี้จบ บทสุดท้ายตามชัยไปพบแพทย์ ในวันที่เขายังพูดเรื่องของตัวเองให้เล็กกว่าความจริง และยังต้องลองพูดใหม่อีกครั้ง
ทีม Alljit30 กันยายน 2569
สารบัญ
บทที่ 1 จาก 8 · ราว 6 นาที
พักทั้งเสาร์อาทิตย์ ทำไมยังไม่หาย
นอนทั้งวันเสาร์ เช้าวันจันทร์ยังเพลียเท่าเดิม
คืนวันอาทิตย์ 23.40 น. เอกนั่งอยู่ที่ขอบเตียงในห้องคอนโดย่านรามอินทรามาเกือบชั่วโมงแล้ว รองเท้าคัทชูกับกระเป๋าทำงานวางรอไว้ข้างประตูตั้งแต่หัวค่ำ โทรศัพท์คว่ำหน้าอยู่ข้างโคมไฟ เพราะกลุ่มไลน์ทีมมีข้อความค้างอ่าน 52 ข้อความ เรื่องเป้าจำนวนสายของวันจันทร์

สุดสัปดาห์นี้เอกแทบไม่ได้ทำอะไรหนัก เสาร์นอนถึงบ่ายโมง อาทิตย์พาแม่ไปตลาดนัดแล้วกลับมานอนต่อ เขานึกว่าถ้านอนพอ คืนนี้คงพร้อมสำหรับวันจันทร์ แต่เมื่อตั้งนาฬิกาปลุก 6.10 น. กลับอยากวางโทรศัพท์ลงก่อนกดยืนยัน “เราเป็นอะไรไปวะ”
สายที่ 14 ของเช้าวันจันทร์
เอกอายุ 34 รับสายฝ่ายบัตรเครดิตที่ตึกสำนักงานย่านพระราม 9 มา 6 ปี เงินเดือน 21,000 บาท ผ่อนคอนโดเดือนละ 7,800 เช้าวันจันทร์ 9.20 น. สายที่ 14 เป็นป้าจากสระบุรีวัย 63 ร้องไห้มาตั้งแต่ประโยคแรก ลูกชายเอาบัตรของป้าไปเติมเกม 12,480 บาท
เอกอ่านสคริปต์ทุกคำ “ขออภัยในความไม่สะดวกครับ รายการนี้ทางเรายกเลิกให้ไม่ได้ครับ” ตาจ้องตัวจับเวลามุมจอ เป้าของทีมคือสายละไม่เกิน 4 นาที เขาวางสายตอน 3 นาที 52 วินาที โล่งอยู่แวบหนึ่ง แล้วก็มีอะไรเย็นๆ ไหลลงไปในอก
ตอนพักเที่ยง เขาส่งสติกเกอร์ล้อ “ป้าเกม” ลงกลุ่มทีม มีคนกดหัวเราะ 5 คน เขาก็หัวเราะด้วย บ่าย 3 คะแนนตรวจคุณภาพการรับสายออกมา 71 จากที่เคยได้เกิน 90 ในลิ้นชักโต๊ะยังมีใบประกาศพนักงานบริการดีเด่นปี 2565 ปีที่เขาเคยถือสายคุยกับลุงที่ตู้เอทีเอ็มกลืนบัตรอยู่ 25 นาที จนลุงหัวเราะได้
“พี่เอก ไหวป่าว” นุ่นโต๊ะข้างๆ ถาม
“ไหว ไม่เป็นไร” เอกตอบ แล้วกดรับสายถัดไป

สิ่งที่องค์การอนามัยโลกเรียกว่าหมดไฟ
องค์การอนามัยโลกอธิบายว่าหมดไฟเกิดจากความเครียดในงานที่เรื้อรังและยังจัดการไม่ได้ เห็นได้จากแรงที่หมด ใจที่ถอยห่างหรือมองงานในแง่ร้าย และความรู้สึกว่าทำงานได้ผลน้อยลง1 เอกจำได้ว่าเมื่อก่อนวางสายแล้วอยากเล่าให้เพื่อนฟังว่าช่วยใครได้บ้าง เดี๋ยวนี้เขาดูแค่ว่าตัวจับเวลาหยุดก่อน 4 นาทีหรือเปล่า
ในกรอบ ICD-11 คำว่าหมดไฟใช้กับบริบทการทำงาน และจัดเป็นปรากฏการณ์ด้านอาชีพ ไม่ได้เป็นชื่อสำหรับการวินิจฉัยทางการแพทย์1 ข้อนี้ไม่ได้แปลว่าความเหนื่อยไม่ร้ายแรง หรือใช้ตัดสินว่าเอกไม่มีปัญหาสุขภาพอื่นร่วมด้วย
งานวิจัยยังกล่าวถึงความเกี่ยวข้องของความหมดไฟกับผู้คนในที่ทำงาน2 เสียงหัวเราะในกลุ่มอาจทำให้เอกผ่านช่วงบ่ายไปได้ แต่ลูกค้ายังคงเป็นคนที่เดือดร้อน ตอนเย็นเขาย้อนกลับไปลบสติกเกอร์ นุ่นถามว่า “ลบทำไมอะ” เขาตอบว่า “ส่งผิด” แล้วปิดแชต
ทำไมนอน 11 ชั่วโมงแล้วไม่หาย
เสาร์ถัดมาเอกนอน 11 ชั่วโมง คืนวันอาทิตย์เขายังกลับมานั่งที่ขอบเตียงเหมือนเดิม การนอนทำให้เขาได้หยุดใช้แรง แต่ยังไม่ได้แตะสิ่งที่รออยู่เช้าวันจันทร์ ทั้งเป้าจำนวนสาย เวลาในแต่ละสาย และเรื่องของลูกค้าที่เขาแทบไม่มีเวลาฟัง เขายังไม่รู้ว่าจะเริ่มขอความเปลี่ยนแปลงจากใคร

วันอังคาร 7.58 น. เอกล็อกอินอีกครั้ง คอนโดยังผ่อนไม่ถึงครึ่ง โบนัสกลางปีคงโดนตัดเพราะคะแนน 71 ก่อนใส่หูฟังเขาเลื่อนลิ้นชักดูใบประกาศเก่า แล้วดันมันเข้าไปใต้กองกระดาษ เขายังไม่รู้ว่าป้าคนนั้นได้เงินคืนไหม และยังไม่ได้ถามใครต่อ
บทต่อจากนี้ตามคนทำงานอีก 7 คนที่ยังต้องกลับไปเจองานเดิม ทุกคนในเล่มรวมทั้งเอกเป็นตัวละครที่แต่งขึ้น เรื่องของเอกจบเช้าวันนั้นตรงที่มีสายเข้ามา เขาเอื้อมไปกดรับ
จุดสำคัญของบทนี้
- หมดไฟเกี่ยวกับความเครียดจากงานที่ค้างอยู่นาน ไม่ได้ใช้คำนี้วินิจฉัยทุกความเหนื่อย
- ความล้าของเอกกับการล้อลูกค้าเป็นเรื่องที่ต้องดูทั้งคู่
- จดสิ่งที่รอในวันทำงานควบคู่กับแรงที่มีตอนตื่น
จบบทที่ 1
พักทั้งเสาร์อาทิตย์ ทำไมยังไม่หาย
คำถามท้ายบท
“เช้าวันทำงานกับเช้าวันหยุด แรงของคุณต่างกันแค่ไหน”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (2)
- World Health Organization. (2019, May 28). Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases. เข้าถึงเมื่อ 30 กันยายน 2569. ลิงก์
- Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111. PMID 27265691. ลิงก์
