บทที่ 2 จาก 8 · ราว 5 นาที
“ถ้ามัวแต่ให้อภัย เมื่อไรจะได้แก้แค้น”
คลิปคืนวันเสาร์ กับเงินค่าเข้าเรียนที่ยังไม่กลับมา
ตี 1 กว่า ในห้องเช่าหลังตลาด หม้อแกงที่ล้างแล้ววางคว่ำเรียงอยู่ข้างที่นอน จุ๋มยังไม่หลับ กลุ่มไลน์ "ผู้เสียหายแชร์แอน" 14 คนกำลังนัดกันว่าเสาร์นี้จะไป 6 คน ดักรอแอนที่ล็อบบี้คอนโดในพัทยาแล้วไลฟ์ให้คนดู มีคนเพิ่งโพสต์รูปบัตรประชาชนของแอน กับชื่อโรงเรียนของลูกสาวเธอ จุ๋มเลื่อนผ่าน แล้วแชร์รูปหนึ่งลงเฟซบุ๊กตัวเอง
ถ้ามัวแต่ให้อภัย เมื่อไรจะได้แก้แค้น
ไม่ถึง 10 นาทีมีคนกดหัวเราะ 23 คน จุ๋มอายุ 40 ขายข้าวแกงหน้าโรงงานแถวนิคมมาบตาพุด วันที่ขายดีได้กำไร 600 ถึง 900 บาท เธอเล่นแชร์วงของพี่แอน แม่ค้าที่รู้จักกันมา 8 ปี วง 20 มือ มือละ 5,000 ส่งไปแล้ว 13 เดือน รวม 65,000 บาท ตั้งใจจะเปียเดือนเมษายนเป็นค่าแรกเข้ากับชุดนักเรียน ม.1 ของภูมิ ลูกชายวัย 12 แต่เช้าวันที่ 5 มีนาคม วันเก็บเงิน กลุ่มแชร์หายไปตอน 6.40 น. และเบอร์ของแอนปิดเครื่อง
ถ้ามัวแต่ให้อภัย
แม่โทรมาจากจันทบุรี “ปล่อยมันไปเถอะลูก เดี๋ยวมันก็ได้รับผลเอง” จุ๋มอยากถามว่าแล้วค่าเข้าเรียนจะเอาที่ไหน แต่ตอบเพียงว่าแม่ไม่ต้องห่วง ตอนแชร์รูปนั้น เธอรอชื่อแอนมาอยู่ในช่องคนกดดู ไม่ได้คิดจะปล่อยอะไรไป
ป้าคนหนึ่งส่งข้อความธรรมบทลงกลุ่ม ไม่ถึง 5 นาทีมีคนตอบอย่างโมโห 9 คน จุ๋มก็เกือบพิมพ์ว่าไม่ใช่เงินป้า แต่วันนั้นเธอยังวุ่นกับเอกสารที่จะเอาไปโรงพักและใบค่าใช้จ่ายของลูก
คาถาธรรมบทนั้นถอดความด้วยถ้อยคำของเราเองจากบาลีได้ว่า ความแค้นไม่ระงับด้วยความแค้น ระงับด้วยการไม่แค้น เป็นกฎเก่าแก่1
เมื่อไรจะได้
ทั้งกลุ่มเชื่อว่าไลฟ์วันเสาร์จะทำให้รู้สึกดีขึ้น นักวิจัยกลุ่มหนึ่งลองเรื่องนี้ในเกมลงทุน ผู้เล่นคนหนึ่งชวนทุกคนร่วมมือแล้วหักหลัง บางกลุ่มได้จ่ายเงินลงโทษเขา คนที่ได้ลงโทษกลับอารมณ์แย่กว่า และวนคิดถึงคนโกงมากกว่าคนที่ไม่ได้ลงโทษ ส่วนอีกกลุ่มที่แค่ถูกให้ทาย ทายว่าการลงโทษจะทำให้หายแค้น2
นี่เป็นเกมในห้องทดลอง คนไม่มาก เงินเดิมพันไม่มาก และบางงานก็พบว่าการเอาคืนทำให้อารมณ์ดีขึ้นได้ช่วงสั้นๆ3 อีกงานชี้ว่าความพอใจจากการเอาคืนเกี่ยวข้องกับการที่อีกฝ่ายเข้าใจว่าเหตุใดจึงถูกตอบโต้ มากกว่าการเห็นเขาลำบากเพียงอย่างเดียว4 ผลเหล่านี้ยังไม่ใช่คำแนะนำให้ผู้เสียหายเลือกวิธีแก้ปัญหาทางใดทางหนึ่ง
จุ๋มไม่ได้ไป เพราะวันเสาร์ต้องขายของ คืนนั้น 5 ทุ่ม เธอนั่งดูคลิปไลฟ์ที่มีคนดูแล้ว 31,000 ครั้ง แอนยกมือขึ้นปิดหน้า ข้างหลังมีลูกสาววัย 9 ขวบถือถุงขนมเซเว่นยืนนิ่ง จุ๋มร้อนวาบขึ้นมาทั้งตัว มันสะใจจริง เธอส่งคลิปให้พี่สาวพร้อมคำว่า สมน้ำหน้า

ตี 3 จุ๋มยังไม่หลับ อยากได้ยินแอนพูดว่าพี่เอาเงินค่าเข้า ม.1 ของภูมิไป แทนมือที่ปิดหน้าในคลิป พี่สาวตอบว่าระวังลูกเขาอยู่ด้วย จุ๋มกำลังจะพิมพ์ว่าแอนควรนึกถึงลูกก่อนโกง แล้วลบเพราะเด็กที่ถือถุงขนมไม่ได้เอาเงินไป เธอยังเปิดคลิปซ้ำอีกครั้ง
แก้แค้น
พจนานุกรมอธิบายแก้แค้นว่าเป็นการทำตอบด้วยความแค้นหรือเพื่อให้หายแค้น5 จุ๋มเคยหวังว่าการเห็นแอนถูกต่อว่าจะทำให้โล่งขึ้น แต่สัปดาห์ต่อมามีเรื่องใหม่เข้ามาอีก ญาติของแอนโพสต์ว่ากลุ่มผู้เสียหายเป็นอันธพาลรังแกเด็ก กลุ่ม 14 คนแตกเป็น 2 ฝั่ง และ 2 คนที่โพสต์รูปบัตรประชาชนได้จดหมายจากทนาย

เช้าวันจันทร์ จุ๋มกับอีก 5 คนถือสลิปไปแจ้งความที่โรงพัก เธออยากได้เงินคืนและอยากให้แอนถูกเรียกมารับผิดด้วย ตอนคนในกลุ่มถามว่าแอนจะเห็นพวกเราที่นี่ไหม จุ๋มหันไปดูประตู เหตุผลของการมาครั้งนี้ยังปนกันอยู่
6 สัปดาห์ผ่านไป ยังไม่มีโทรศัพท์จากโรงพัก เงินกลับมา 0 บาท ชุดนักเรียน ม.1 ของภูมิซื้อด้วยเงิน 8,000 ที่ยืมพี่สาว สลิปทั้ง 13 ใบอยู่ในแฟ้มพลาสติก ในลิ้นชักใต้ชั้นวางหม้อแกง จุ๋มยังโกรธอยู่
จุดสำคัญของบทนี้
- จุ๋มสะใจเมื่อดูคลิป และยังรอทั้งคำยอมรับกับเงินค่าเรียน
- ไปโรงพักแล้วเงินยังไม่กลับมา เธอยังต้องขายข้าวแกงและคืนเงินที่ยืมพี่สาว
จบบทที่ 2
“ถ้ามัวแต่ให้อภัย เมื่อไรจะได้แก้แค้น”
คำถามท้ายบท
“ถ้าคนที่ทำร้ายคุณยอมพูดความจริงสักประโยค คุณอยากได้ยินประโยคไหน”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (5)
- Dhammapada, verse 5 (Yamakavagga) (ต้นฉบับบาลี ฉบับมหาสังคีติ). SuttaCentral. เลขข้อไทย: พระไตรปิฎก เล่ม 25 ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท ยมกวรรค ข้อ 11 https://84000.org/tipitaka/read/?25/11 ถ้อยคำไทยในเล่มแปลเองจากบาลี (our rendering) ไม่ได้ใช้สำนวนแปลไทยฉบับใด ฉบับไทยที่ระบุไว้ใช้เทียบเลขข้อเท่านั้น ลิงก์
- Carlsmith, K. M., Wilson, T. D., & Gilbert, D. T. (2008). The paradoxical consequences of revenge. Journal of Personality and Social Psychology, 95(6), 1316-1324. (เกมลงทุนกลุ่มในห้องทดลอง นักศึกษากลุ่มเล็ก เดิมพันเป็นเงินไม่มาก) ลิงก์
- Chester, D. S., & DeWall, C. N. (2017). Combating the sting of rejection with the pleasure of revenge: A new look at how emotion shapes aggression. Journal of Personality and Social Psychology, 112(3), 413-430. ลิงก์
- Gollwitzer, M., Meder, M., & Schmitt, M. (2011). What gives victims satisfaction when they seek revenge? European Journal of Social Psychology, 41(3), 364-374. ลิงก์
- สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (ฉบับออนไลน์), คำว่า 'อภัย' (ความหมายแรกคือความไม่มีภัย ความไม่ต้องกลัว; มาจากบาลีและสันสกฤต; ใช้ประกอบคำอื่น เช่น ให้อภัย หมายความว่ายกโทษให้; ความหมายที่สองคือยกโทษ), 'ยก' (ความหมายว่างดเว้น เช่น ยกโทษ), 'ยกฟ้อง' (คำกฎหมาย: พิพากษาให้คดีตกไป ผู้ฟ้องแพ้คดี) และ 'แก้แค้น' (ทำตอบด้วยความแค้นหรือเพื่อให้หายแค้น). เข้าถึงเมื่อ 1 ตุลาคม 2569. รากคำ abhaya (a + bhaya, ไม่มีภัย) เทียบกับ Pali Text Society, Pali-English Dictionary และ Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary (1899). ความหมายในเล่มเรียบเรียงด้วยถ้อยคำของเราเอง ลิงก์
