จาก “แน่ๆ” สู่ “อาจจะ”

วันพุธ 9 โมง 12 นาที พลอยส่งไลน์ถึงพี่วิทย์ หัวหน้าฝ่ายการตลาด ข้อความยาว 12 บรรทัดที่เธอพิมพ์แล้วลบอยู่เกือบ 20 นาที ใจความคือร่างโบรชัวร์คอนโดโครงการใหม่จะช้าไป 2 วัน เพราะกราฟิกฟรีแลนซ์ไข้ขึ้น เธอใส่เหตุผลครบทุกข้อ ขอโทษ 2 ครั้ง และสัญญาว่าจะส่งวันศุกร์

9 โมง 22 นาที คำตอบเด้งกลับมาคำเดียว “โอเค” ไม่มีสติกเกอร์แมวยกนิ้วที่พี่วิทย์ชอบส่ง และไม่มีหางเสียง พลอยอายุ 29 เป็นเจ้าหน้าที่การตลาดของบริษัทอสังหาฯ แถวอโศก เงินเดือน 32,000 ค่าห้องแถวอ่อนนุชเดือนละ 8,500 และตอนนี้อยู่เดือนที่ 3 ของการทดลองงาน 4 เดือน ลองเปิดนาทีหลังจากนั้นช้าๆ ทีละเฟรม

4 เฟรมหลังคำว่าโอเค

เฟรมที่ 1 คือสิ่งที่อยู่บนจอ คำเดียว 4 ตัวอักษร ส่งมาหลังข้อความของเธอ 10 นาที โทรศัพท์วางอยู่ข้างกาแฟเย็นที่น้ำแข็งเริ่มละลาย ยังไม่ได้ดูดสักอึก

เฟรมที่ 2 คือประโยคที่ใจพิมพ์ต่อ ก่อนพลอยจะทันวางโทรศัพท์ ในหัวก็มีประโยคต่อท้ายมาว่า พี่วิทย์ไม่พอใจแน่ๆ ไม่ผ่านโปรแน่ มันมาเร็วจนเธอไม่รู้สึกว่าเป็นความคิด เธอรู้สึกว่ามันคือสิ่งที่ตาเห็น เหมือนคำว่าไม่พอใจส่งมาพร้อมคำว่าโอเค

เฟรมที่ 3 เธออ่านคำนั้น 5 รอบด้วยน้ำเสียง 5 แบบในหัว ทุกแบบฟังดูโกรธ แล้วแคปหน้าจอส่งเข้ากลุ่มเพื่อนสมัยมหาวิทยาลัย “แก โอเคเฉยๆ แบบนี้คือโกรธป่ะ” ไม่ถึง 1 นาที เพื่อนคนหนึ่งตอบ “โกรธแน่แก” อีกคนส่งสติกเกอร์แมวร้องไห้มา 2 ตัว

เที่ยงนั้นพลอยกินกะเพราไก่ไป 3 คำ แล้วดูดชานมไข่มุกแก้วใหญ่จนหมด บ่ายโมงเธอเดินขึ้นบันไดหนีไฟ 7 ชั้น เพราะเห็นพี่วิทย์ยืนรอลิฟต์อยู่ เจอพี่ตุ๋ยหน้าห้องน้ำ เธอยิ้มกว้างเหมือนไม่มีอะไร ส่วนท้องยังบิดอยู่

เฟรมที่ 4 คืนนั้นพลอยไม่รอกราฟิกหายไข้ เธอเปิดไฟล์ทำเองในห้องเช่าจนตี 1 กว่า กดส่งตอนตี 1 52 พร้อมข้อความ “เสร็จแล้วนะคะพี่ ส่งก่อนกำหนดค่ะ” ในความรีบ ราคาห้องหน้า 3 จาก 2.59 ล้านกลายเป็น 25.9 ล้าน

8 โมงครึ่งเช้าวันพฤหัส พี่วิทย์ตอบว่า “ไม่ต้องรีบขนาดนั้นก็ได้ ศุกร์ก็ทัน แล้วราคาหน้า 3 ผิดนะ” พลอยเปิดไฟล์แก้ แล้วไล่ดูราคาอีกทุกหน้า เธออยากอธิบายว่ากลัวงานไม่ทัน แต่รู้ว่าข้อความนี้ไม่ได้ขอเหตุผล มันขอให้แก้สิ่งที่ส่งไป

ทำไมคำว่าแน่ๆ มาก่อน

แอรอน ที. เบค จิตแพทย์ผู้พัฒนาการบำบัดทางความคิด ศึกษาความคิดอัตโนมัติที่ผู้รับการบำบัดเล่าให้ฟัง และร่วมกับพวกเขาตรวจว่าความคิดเหล่านั้นตรงกับข้อมูลและช่วยชีวิตอย่างไร1 ความคิดที่ผุดขึ้นเร็วไม่จำเป็นต้องผิดทุกครั้ง แต่พลอยยังมีข้อมูลไม่พอจะใช้คำว่าโอเคตัดสินผลทดลองงาน

ลองดูรูปแบบการตีความ 3 อย่างที่ปรากฏในวันของเธอ1

• อ่านใจ พี่วิทย์คิดว่าเราไม่เอาไหน ทั้งที่เขายังไม่ได้พูดอะไรเลย
• ทำนายล่วงหน้า ไม่ผ่านโปรแน่ ทั้งที่ผลประเมินอีกเดือนกว่าจะออก
• เหมาทั้งหมด เราทำพังทุกที จากงานที่ช้าไป 2 วัน

ส่วนรอยยิ้มหน้าห้องน้ำ งานที่รวบรวมการทดลองเรื่องการจัดการอารมณ์จำนวนมากพบว่า การเปลี่ยนวิธีตีความสถานการณ์ช่วยให้อารมณ์ดีขึ้นได้ในระดับเล็กถึงปานกลาง ส่วนการฝืนเก็บสีหน้าช่วยซ่อนสิ่งที่คนอื่นเห็น แต่แทบไม่เปลี่ยนสิ่งที่รู้สึกข้างใน2 พลอยยิ้มได้ทั้งบ่าย และท้องก็บิดอยู่ทั้งบ่ายเหมือนกัน

กรอกลับ แล้วฉายใหม่

ถ้ากรอกลับไป 9 โมง 22 นาที คำตอบยังเป็นโอเค เราลองเปลี่ยนประโยคต่อท้ายเป็น พี่วิทย์อาจจะไม่พอใจ หรืออาจจะพิมพ์แบบนี้กับทุกคน พลอยอาจยังอ่านหลายรอบและไม่กล้าถามอยู่ดี แต่จะมีคำถามที่พอไปตรวจได้ว่า วันศุกร์ยังส่งทันใช่ไหม ส่วนพี่วิทย์รู้สึกอย่างไร เธออาจไม่ได้คำตอบครบ

ประโยคเดิม: “พี่วิทย์ไม่พอใจแน่ๆ”

ประโยคใหม่: “พี่วิทย์อาจจะไม่พอใจ หรืออาจจะไม่ใช่ บ่ายนี้ถามเลย”

ประโยคใหม่นี้ยอมรับว่าเธอยังไม่รู้และชี้ไปที่การถาม แต่คำตอบอาจเป็นว่าหัวหน้าไม่พอใจจริง ถ้าเป็นอย่างนั้น เธอจะได้คุยเรื่องงานที่ต้องแก้ แทนการพยายามแก้สีหน้าที่เดาเอาเอง

ประชุมที่ไม่มีชื่อเธอ

เที่ยงวันพฤหัส พี่ตุ๋ย รุ่นพี่วัย 41 บอกว่า “พี่วิทย์ตอบเมียยังโอเคคำเดียวเลย พี่เห็นกับตา” พลอยหัวเราะ แล้วถามว่าราคาที่พิมพ์ผิดจะกระทบการประเมินไหม พี่ตุ๋ยบอกว่าไม่รู้ ต้องถามเจ้าตัว เรื่องคำตอบสั้นจึงเบาลงนิดหนึ่ง แต่เรื่องงานผิดยังอยู่

สัปดาห์ถัดมา แน่ๆ ตัวใหม่ก็มา ปฏิทินบริษัทมีนัดประชุมโครงการบางนาที่ไม่มีชื่อเธอ คราวนี้พลอยจับมันได้ตอนอ่านรอบที่ 2 แทนรอบที่ 5 และไม่ได้แคปส่งใคร

บ่าย 2 โมง เธอไปเคาะประตูห้องพี่วิทย์ที่เปิดแง้มไว้ “พี่คะ ประชุมบางนาบ่ายนี้ หนูต้องเข้าด้วยไหมคะ”

พี่วิทย์ไม่ได้เงยหน้าจากจอ “ไม่ต้อง เรื่องงบ เดี๋ยวพี่สรุปให้” พลอยเดินออกมา ครึ่งหนึ่งโล่ง อีกครึ่งอายที่ถาม ผลทดลองงานจะออกเดือนหน้า ตอนนี้ยังไม่มีใครรู้ รวมทั้งเธอ