จาก “ต้องได้” สู่ “ส่วนของฉัน”

คืนวันอาทิตย์ 4 ทุ่ม น้ำฝนนั่งพิมพ์รายการลงโน้ตในโทรศัพท์ที่ห้องเช่าแถวรามคำแหง ตั้งชื่อรายการว่า เดือนนี้ต้อง

• พ่อต้องเลิกออกเรือ
• แม่ต้องเลิกให้ลุงแดงยืมเงิน
• บอยต้องหางานประจำ
• ต้องเก็บเงินให้ได้ 5,000

น้ำฝนอายุ 33 ทำงานฝ่ายการเงินของโรงพยาบาลเอกชนในกรุงเทพฯ เงินเดือน 27,000 บาท เธอเป็นลูกสาวคนโตของครอบครัวประมงเรือเล็กที่ปากพนัง นครศรีธรรมราช ทุกวันที่ 25 เธอโอนกลับบ้าน 7,000 ก่อนจ่ายค่าห้อง รายการนี้ยังมีอีกบรรทัดที่เธอไม่ได้พิมพ์ แม่ต้องเห็นว่าหนูเหนื่อย

ที่บ้าน พ่อเจิมอายุ 63 ยังออกไปวางอวนปูตั้งแต่ตี 5 ทั้งที่หมอบอกว่าหัวใจไม่ค่อยดี แม่สมพรอายุ 58 ขายแกงถุงหน้าบ้าน และให้ลุงแดง พี่ชายของแม่ ยืมเงินบ่อยจนน้ำฝนนับไม่ทัน บอย น้องชายวัย 24 รับจ้างรายวัน เย็นไหนว่างก็ไปเตะตะกร้อ

ข้อความตอน 4 ทุ่ม 4 นาที

วันพุธ 3 ทุ่มครึ่ง แม่วิดีโอคอลมา เล่าเรื่องแกงไตปลาที่ขายหมดเร็ว เรื่องพ่อเป็นตะคริวกลางทะเล แล้วพูดเหมือนเป็นเรื่องเล็กว่าลุงแดงมายืมไปอีก 3,000 ค่าเทอมหลาน น้ำฝนบอกว่าง่วงแล้ว ขอวางก่อน

4 ทุ่ม 4 นาที เธอพิมพ์ข้อความ ลบไป 2 รอบ รอบที่ 3 กดส่ง “ถ้าแม่ให้ลุงยืมอีก เดือนหน้าหนูไม่ส่งแล้วนะ” แม่อ่านแล้วไม่ตอบ 3 วัน วันที่ 4 น้าแป้นโทรมาบอกว่าแม่นั่งร้องไห้หน้าร้านแกง น้ำฝนไม่ได้โทรหาแม่ เธอโอนเพิ่มไป 1,000 โดยไม่เขียนอะไรในช่องบันทึก เป็นคำขอโทษที่พูดไม่ออก

น้ำฝนเปิดยอดคงเหลือของตัวเองก่อนโอนเพิ่ม เธออยากให้แม่รู้ว่ามีเดือนที่ต้องเลื่อนซื้อรองเท้าทำงานเพราะเงินส่งบ้าน แม่ไม่รู้เรื่องนั้น และเธอก็ไม่เคยบอก แต่ประโยคที่ส่งไปทำให้แม่ได้ยินว่าจะไม่มีเงินเดือนหน้า แทนเรื่องที่เธออยากให้รู้

สนามตะกร้อตอน 5 โมงครึ่ง

เดือนสิงหาคม น้ำฝนลางาน 3 วันช่วงวันแม่กลับบ้าน เย็นวันแรกเธอไปนั่งดูบอยเตะตะกร้อที่สนามหลังโรงเรียน ลูกลอยข้ามตาข่ายไปมา บอยกับเพื่อนตะโกนเรียกลูกกันเสียงดัง

ภาพเดียวกันนี้ เอพิคทีตัสเคยใช้สอนลูกศิษย์ เขาบอกว่าคนเล่นลูกบอลเก่งๆ ไม่มีใครเถียงว่าลูกดีหรือเลว ทุกคนใส่ใจแค่การโยนกับการรับ แต่ถ้าเล่นด้วยความกลัว เกมจะกลายเป็นการทะเลาะ คนหนึ่งตะโกนว่าโยนสิ อีกคนตะโกนว่าอย่าโยน เขาจึงสอนให้ใส่ใจอย่างนักเล่นที่เก่งที่สุด แต่ไม่ผูกใจไว้กับตัวลูก1

บอยเตะเสียแล้วหัวเราะกับเพื่อน น้ำฝนเกือบเรียกมาถามเรื่องงานตรงนั้น แต่รอจนเขาเดินมาหยิบน้ำ เธอพูดเรื่องตำแหน่งว่าง บอยถามค่าห้องในกรุงเทพฯ และว่าทำกะไหม น้ำฝนตอบไม่ได้ทั้งหมด เพิ่งรู้ว่าก่อนเขาจะตอบตกลง ยังมีเรื่องที่ตัวเองต้องไปถาม

ตี 5 ที่ท่าเรือ

เช้าวันต่อมาตี 5 เธอตามพ่อไปที่ท่าเรือ พ่อเจิมยืนบนเรือ มือหนึ่งจับเชือก อีกมือป้องตามองฟ้าอยู่นาน ก่อนแก้เชือก เขาพูดโดยไม่ได้หันมา “ฟ้าไม่ดีก็กลับ”

เซเนกาแนะนำให้ต่อท้ายแผนทุกแผนด้วยประโยคเล็กๆ ประโยคเดียว และตัวอย่างแรกของเขาก็เป็นเรื่องออกเรือพอดี2

ฉันจะออกเรือ ถ้าไม่มีอะไรเกิดขึ้น

เซเนกามองว่าการเผื่อสิ่งขวางไว้ช่วยไม่ให้เข้าใจผิดว่าแผนต้องสำเร็จ แม้จะกันโชคร้ายไม่ได้2 พ่อพูดเรื่องดูฟ้ามาตลอด แต่น้ำฝนยังถามว่าที่หมอสั่งมีอะไรอีกบ้าง พ่อว่าเดี๋ยวค่อยคุย เรือจะออกแล้ว เธอไม่ได้รู้สึกวางใจขึ้นเพราะประโยคเรื่องฟ้า

รายการใหม่ของน้ำฝน

คืนนั้นบนเสื่อในบ้าน น้ำฝนเขียนรายการใหม่ เธอคงทำให้พ่อ แม่ และบอยเลือกตามใจไม่ได้ทั้งหมด แต่บอกได้ว่าตัวเองช่วยอะไรได้ อยากขออะไรเพิ่ม และเรื่องไหนต้องหาข้อมูลก่อน เธอตั้งชื่อรายการว่า ส่วนของฉัน

• ส่ง 7,000 ทุกวันที่ 25 ถ้าไม่มีอะไรมาขวาง
• ซื้อเสื้อชูชีพให้พ่อ 1 ตัว ราคา 650 บาท
• บอกบอยเรื่องตำแหน่งว่างที่คลังยาของโรงพยาบาล 1 ครั้ง แล้วปล่อยให้เป็นเรื่องของบอย
• โทรหาแม่วันอาทิตย์ ฟังให้จบ 1 เรื่องก่อนพูดเรื่องเงิน

น้ำฝนบอกแม่ว่าเหนื่อยกับการส่งเพิ่มโดยไม่รู้ก่อน แม่ตอบว่าลุงช่วยบ้านนี้ตอนพ่อพักเรือ และหลานยังต้องไปโรงเรียน เธอไม่ได้เถียงเรื่องนั้น แต่ถามว่าถ้าเดือนนี้ไม่มีเพิ่ม จะทำยังไง แม่ให้ช่วยคิดด้วย น้ำฝนจึงต้องคุยเรื่องเงินต่อ ไม่ใช่แค่ส่งประโยคใหม่แล้ววางสาย

ประโยคเดิม: “ถ้าแม่ให้ลุงยืมอีก หนูไม่ส่งแล้วนะ”

ประโยคใหม่: “ส่วนของหนูคือส่ง 7,000 ทุกเดือน ถ้าไม่มีอะไรมาขวาง และบอกแม่ตรงๆ ว่าเงินก้อนนี้สำหรับใคร”

เสื้อชูชีพไม่ใช่คำตอบทั้งหมดเรื่องความปลอดภัยของพ่อ น้ำฝนยังขอคุยเรื่องที่หมอสั่ง และแม่ยังขอความช่วยเหลือเดือนต่อไป เธอปรับเงินที่ให้ได้ตามรายรับของตัวเองได้ แต่ต้องบอกให้ชัดก่อนคนที่บ้านวางแผนใช้ ไม่ใช่ใช้ความไม่แน่นอนขู่ตอนโกรธ

เดือนกันยายน

แม่ให้ลุงแดงยืมอีก 2,000 น้ำฝนรู้จากบอย ความร้อนแบบเดิมขึ้นมาที่อกตั้งแต่ยังฟังไม่จบ คืนนั้นเธอโทรหาแม่ ไม่ขู่ พูดแค่ประโยคที่เตรียมไว้ “เงินที่หนูส่ง หนูส่งให้พ่อกับแม่นะ ส่วนของลุง หนูไม่มีให้” แม่เงียบไปนาน แล้วงอนไปทั้งคืน

เช้าวันต่อมาแม่ส่งรูปมาในไลน์โดยไม่มีข้อความ พ่อใส่เสื้อชูชีพสีส้มยืนอยู่บนเรือ บอยเล่าทีหลังว่าพ่อใส่จริงแค่ 2 ครั้ง ตอนนี้มันแขวนอยู่กับตะปูในเรือ ส่วนบอยยังไม่ได้ไปสมัครงานคลังยา