บทที่ 2 จาก 8 · ราว 5 นาที
สิ่งที่โตจริง มักโตช้า
หลุดไปหลายวัน ไม่ได้แปลว่าต้องเริ่มนับใหม่
ต้นเดือนมิถุนายน 19.10 น. ผู้หญิงต่างชาติลากกระเป๋าเดินทางมาหยุดที่วินปากซอย ยื่นแผนที่ในมือถือให้พี่เปี๊ยกดู เขาตอบว่า “โอเค โอเค” แล้วพาไปส่งผิดที่ เป็นอพาร์ตเมนต์ชื่อคล้ายกันในซอยถัดไป เธอจ่าย 40 บาท พูดอะไรสักอย่างที่เขาฟังไม่ออก แล้วลากกระเป๋าเดินย้อนกลับไปเอง
เปี๊ยกอายุ 47 ขี่วินปากซอยนี้มา 22 ปี รู้ว่าบ้านไหนหมาดุ บ้านไหนชอบจ่ายแบงก์พัน แต่ตั้งแต่อพาร์ตเมนต์ใกล้สนามบินผุดขึ้นเต็มถนน ลูกค้าที่พูดไทยไม่ได้ก็มักเรียกตั้ม วินวัย 24 ที่พอพูดอังกฤษได้ เปี๊ยกเสียเที่ยวรถราคาเที่ยวละ 80 บาทไปสัปดาห์ละราว 5 เที่ยว
คืนนั้นตั้มหัวเราะต่อหน้าทุกคนว่า “ภาษาอังกฤษพี่เปี๊ยกนี่ไปไม่ถึงที่” วินอีก 3 คนไม่ได้หัวเราะตาม แต่ก็ไม่มีใครห้าม เปี๊ยกหัวเราะด้วย แล้วขี่รถออกไปวนรอบหมู่บ้าน 1 รอบ ทั้งที่ไม่มีลูกค้า
สมุดเล่มละ 15 บาท
วันรุ่งขึ้นเปี๊ยกซื้อสมุดเล่มเล็กจากเซเว่น ระหว่างรอคิวเขาเปิดคลิปสอนภาษาอังกฤษ แล้วจดวันละ 3 ประโยคเป็นตัวหนังสือไทย “แทงกิ้ว” “ไอ แคน เทค ยู” หลานชายเห็นเข้าก็บอกว่า “21 วันก็ติดเป็นนิสัยแล้วลุง” เขาเลยเขียนเลขวันไว้ที่มุมทุกหน้า

พอนับถึงวันที่ 19 ฝนก็ตกทั้งสัปดาห์ แม่ยายเข้าโรงพยาบาล เขาวิ่งรถจนไม่ได้เปิดสมุดไป 5 วัน พอกลับมานั่งที่วิน เขาดูเลข 19 ที่มุมหน้า แล้วคิดว่ากลับไปศูนย์แล้ว จะนับใหม่ก็ไม่ไหว สมุดเล่มนั้นถูกยัดไว้ใต้เบาะ 2 สัปดาห์ ข้างเสื้อกันฝนกับใบเสร็จค่าน้ำมัน
ผลมะเดื่อกับ 66 วัน
เมื่อถูกถามว่าจะทำอย่างไรเมื่อพี่น้องยังโกรธ เอพิคเตตัสตอบว่าไม่มีของใหญ่ใดเกิดขึ้นทันที แม้มะเดื่อยังต้องออกดอก ติดผล แล้วจึงสุก1

งานศึกษาการทำสิ่งเดิมซ้ำในบริบทเดิม ทั้งเรื่องกิน ดื่ม และขยับร่างกาย ประเมินเวลาที่พฤติกรรมจะใกล้ระดับความเป็นอัตโนมัติสูงสุดของแต่ละคนไว้ต่างกัน ตั้งแต่ 18–254 วัน โดยมีค่ากลางราว 66 วัน การข้ามไปหนึ่งครั้งไม่ได้กระทบกระบวนการสร้างนิสัยอย่างชัดเจนในงานนี้2 แต่งานนี้ไม่ได้ศึกษาภาษา หรือบอกเปี๊ยกว่าจะกลับมาเปิดสมุดอย่างไรหลังขาดไป 5 วัน
หน้าแรกของสมุด
สมุดได้ออกมาจากใต้เบาะเพราะเรื่องบังเอิญ เปี๊ยกล้วงหาใบเสร็จแล้วมันหล่นออกมาด้วย เขาเปิดถึงเลข 19 หน้ากระดาษชื้นติดกัน มองอยู่พักหนึ่งก่อนจะแงะออกและจดคำที่ผู้โดยสารพูดเมื่อเช้า เขาไม่ได้เขียนเลขวันต่อ แต่ยังเก็บหน้าที่มีเลขไว้ เผื่อวันไหนอยากนับอีก
ธันวาคม บ่าย 2 โมง ไม่มีลูกค้า เปี๊ยกพลิกสมุดเล่มแรกกลับไปหน้าแรก เห็นคำว่า “แทงกิ้ว” ลายมือตัวเองเมื่อ 6 เดือนก่อน แล้วหัวเราะออกมาคนเดียวบนเบาะรถ ตอนนี้เขาใช้เล่มที่ 3 แล้ว แต่มีหลายคำในเล่มแรกที่ยังอ่านไม่ออก ต้องย้อนไปเปิดคลิปเดิม

เจอคนพูดเร็ว เปี๊ยกยังค้างและต้องชี้จอมือถือ ตั้มยังรับเที่ยวไปสนามบินได้ก่อนเขา วันหนึ่งเปี๊ยกยื่นสมุดให้ตั้มดู ถามว่าคำนี้พูดอย่างไร เด็กหนุ่มอ่านให้ 2 รอบแล้วเดินไปรับลูกค้า เปี๊ยกจดตาม เขายังจำเสียงหัวเราะเมื่อเดือนมิถุนายนได้ แต่คืนนี้ไม่อยากเสียเวลาค้นคลิปเพียงเพื่อหาคำเดียวอีก
สัปดาห์ก่อนผู้โดยสารชาวต่างชาติถามอะไรยาวๆ เปี๊ยกตอบได้ 1 ประโยค แล้วทอนเงินถูก คืนนั้นเขาเล่าให้เมียฟัง เมียถามว่า “แล้วส่งถูกที่ไหม” เขาบอกว่าถูก แล้วตักข้าวต่อ พอกินเสร็จจึงล้วงสมุดออกมาจดคำถามที่ยังฟังไม่ทัน เมียเอื้อมไปเลื่อนจานให้พ้นศอกเขา
จุดสำคัญของบทนี้
- สมุดหน้าที่ 19 ยังอยู่ แม้เปี๊ยกจะหยุดนับวัน
- เวลาจากงานศึกษานิสัย ไม่ใช่กำหนดสอบผ่านภาษาอังกฤษ2
- การถามตั้มยังเสียหน้า แต่ช่วยให้เขาไม่ติดอยู่กับคำเดิม
จบบทที่ 2
สิ่งที่โตจริง มักโตช้า
คำถามท้ายบท
“มีอะไรที่คุณทำซ้ำมานาน จนเพิ่งรู้ตัวว่ามันง่ายขึ้นแล้ว”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (2)
- Epictetus. Discourses, Book I, ch. 15 'What philosophy promises'. In A selection from the Discourses of Epictetus with the Encheiridion (G. Long, Trans.). Project Gutenberg eBook #10661. — ถ้อยคำภาษาไทยในเล่ม ทีม Alljit ถอดความเอง (our rendering) ลิงก์
- Lally, P., van Jaarsveld, C. H. M., Potts, H. W. W., & Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998–1009. ลิงก์
