บทที่ 5 จาก 6 · ราว 7 นาที
แม่ก็ใช้
ครูอรให้ AI ร่างใบงานทุกคืน แต่ยึดมือถือลูกที่ใช้ AI เขียนเรียงความ ใครผิด
ครูอรลบโจทย์ยาวข้อหนึ่งออกจากใบงาน นึกถึงต้นหอมที่ยังอ่านคำยาวๆ ไม่คล่อง ถ้าต้องอ่านออกเสียงหน้าห้อง เพื่อนจะหัวเราะ AI ร่างใบงานบวกเลข 2 หลักของ ป.3 ให้ใน 5 นาที แต่เธอนั่งแก้ต่ออีก 20 นาที
เธอเปลี่ยนชื่อในโจทย์เป็นชื่อเด็กในห้องทั้ง 27 คน แล้วเพิ่มข้อนับมะม่วงบนต้นข้างประตูโรงเรียน

ชั่วโมงเดียวกันนั้น เธอให้ AI เขียนรายงานพัสดุ 6 หน้า เป็นงานเอกสารที่ครูในโรงเรียนเล็กๆ แห่งนี้ที่บุรีรัมย์ต้องแบ่งกันทำ และเป็นงานที่เธอเกลียดที่สุด แล้วสั่งพิมพ์โดยไม่ได้อ่านจนจบ
เรียงความของข้าวกล้า
คืนวันพุธ 19.40 น. ข้าวกล้า ลูกชายวัย 13 เรียน ม.1 ในเมือง เอาเรียงความภาษาอังกฤษเรื่อง My Hero มาให้แม่ดูก่อนส่ง ประโยคสวยเกินเด็ก ม.1 มีทั้ง Moreover ทั้ง unwavering ครูอรชี้คำว่า unwavering แล้วให้อ่านออกเสียง ข้าวกล้าอ่านไม่ได้
เธอยึดมือถือเขา 7 วัน ข้าวกล้าตะโกน “แม่ก็ใช้! แม่ให้ AI ทำใบงานทุกคืน ผมเห็น” แล้วปิดประตูห้องดังปัง ครูอรนั่งถือมือถือลูกอยู่ที่โต๊ะ แล้วเปิดประวัติแชต AI ในเครื่องตัวเองดู เดือนนี้มี 41 แชต

ครูอรเล่า
เราคุยกันที่โต๊ะในครัวตัวเดิม ข้าวกล้าอยู่ห้องข้างๆ ใส่หูฟัง 3 วันมานี้เขาพูดกับแม่แค่คำว่า “ครับ”
ครูอร: พี่โมโหที่มันโกง แต่ที่โมโหกว่าคือมันพูดถูก ใบงานพี่ก็ให้เครื่องร่าง รายงานพัสดุพี่ไม่อ่านด้วยซ้ำ
ทีม Alljit: แล้วต่างกันตรงไหน
ครูอร: พี่ก็อยากรู้ ใบงานพี่เขียนด้วยมือมา 14 ปีนะ ส่วนเขายังเขียนประโยคยาวๆ ไม่เป็นเลย แต่พูดแบบนี้แล้วมันฟังเหมือนข้อแก้ตัวของแม่ (หัวเราะแห้งๆ)
ทีม Alljit: ให้เราถามอะไร
ครูอร: ถามมันตรงๆ เลย แม่ใช้ได้ ลูกใช้ไม่ได้ มันสองมาตรฐานไหม
เอาคำถามของครูอรไปถาม AI
ทีม Alljit: ครูอรถามว่า นี่สองมาตรฐานไหม
AI: อริสโตเติลเสนอความพอดีระหว่างมากเกินกับน้อยเกิน ซึ่งต่างกันในแต่ละคน และว่าช่างก่อสร้างเป็นได้ด้วยการลงมือสร้าง1 ครูอรเขียนใบงานมา 14 ปี ข้าวกล้ายังหัดเขียน จึงอาจใช้เครื่องมือต่างกัน
ทีม Alljit: ฟังเข้าข้างแม่ไปหน่อยนะ รายงานพัสดุที่ AI เขียน ครูไม่เคยอ่านเลย อันนั้นก็ทำเป็นอยู่แล้วเหรอ
AI: อันนั้นฉันไม่ช่วยแก้ตัวให้ งานที่ไม่อยากเก่งเลย ยกให้เครื่องร่างได้ แต่ถ้าผิด คนรับผิดคือคนที่เซ็นชื่อ รายงานที่เซ็นโดยไม่ได้อ่าน จึงเสี่ยงกว่าเรียงความของลูกเสียอีก
ทีม Alljit: มีข้อมูลไหมว่าคนที่พึ่ง AI มากคิดน้อยลง
AI: แบบสำรวจคนทำงาน 319 คน รวมตัวอย่างใช้ AI 936 ครั้ง พบว่าผู้ไว้ใจ AI มากกว่ารายงานว่าคิดวิเคราะห์น้อยกว่า ส่วนผู้มั่นใจฝีมือตัวเองมากกว่ารายงานว่าคิดมากกว่า2 เป็นคำบอกเล่าและความสัมพันธ์ ยังบอกเหตุไม่ได้
ทีม Alljit: งั้นตอบมาเลย ควรห้ามเด็กใช้ไหม
AI: ฉันไม่ตอบแทนบ้านไหน คนที่รู้ว่าข้าวกล้าเขียนได้แค่ไหนคือแม่ ไม่ใช่ฉัน ที่ให้ได้คือคำถามข้อเดียว งานนี้เขาทำเป็นแล้ว หรือยังหัดอยู่
ครูอรคืนมือถือให้ลูกหลังผ่านไป 4 วัน จากที่บอกไว้ 7 วัน ข้าวกล้าถามว่าทำไมวันนี้คืนได้ แม่บอกว่าตอนยึดโมโหไปหน่อย เขาหยิบเครื่องไป แต่ยังถามว่าจะยึดอีกเมื่อไร ทั้งคู่ตกลงว่าเขาเขียนเรียงความเองก่อน แล้วให้ AI อธิบายไวยากรณ์และตรวจคำสะกดได้ แม่จะลองทำใบงานวันศุกร์ด้วยมือตั้งแต่ต้น พอลูกถามรายงานพัสดุ แม่บอกว่าอันนั้นขอไว้ ข้าวกล้าจึงขอการบ้านสังคมคืนบ้าง
2 สัปดาห์ต่อมา ข้าวกล้าใช้ AI ทำใบงานสังคม เช้าวันรุ่งขึ้นแม่ขอให้อธิบายข้อ 3 เขาพูดว่าเราไม่ได้ตกลงเรื่องสังคมกัน แต่แม่ยังให้ทำใหม่ เขานั่งทำหน้ามุ่ยจนรถรับส่งมา ส่วนใบงานที่แม่จะทำด้วยมือก็เสร็จไม่ทัน เธอใช้ร่างของเครื่องแล้วเติมโจทย์มะม่วง ที่โรงเรียน น้องต้นหอมถามว่า “ครูแต่งเองเหรอ” เธอตอบว่า “เครื่องช่วยครู ต้นมะม่วงครูใส่เอง”
เราถามครูอรว่าจะบอกลูกไหมเรื่องใบงานวันศุกร์ที่ทำไม่ทัน เธอตอบว่า “ไว้เย็นนี้ก่อนมั้ง” แล้วเก็บใบงานเข้ากระเป๋า รายงานพัสดุเดือนที่แล้วเธอยังไม่ได้อ่านจนจบ แต่ต้องเริ่มฉบับเดือนใหม่แล้ว ข้าวกล้าส่งข้อความมาว่า “รายงานแม่อ่านยัง” เธอพิมพ์ว่าเอาไว้คุยที่บ้าน พอกลับถึงโต๊ะครัวก็เปิดแฟ้มที่ค้างไว้อีกครั้ง
จุดสำคัญของบทนี้
- แม่กับลูกหัดคนละอย่างได้ แต่ยังต้องตรวจงานที่ส่งในชื่อตัวเอง
- ครูอรยังค้างคำสัญญา: ใบงานวันศุกร์ไม่ได้ทำด้วยมือตั้งแต่ต้น
- ข้าวกล้ายังท้วงได้: การบ้านสังคมไม่อยู่ในข้อตกลงที่คุยกันแล้ว
จบบทที่ 5
แม่ก็ใช้
คำถามท้ายบท
“งานไหนที่คุณยังหัดอยู่ และไม่อยากให้เครื่องทำแทน”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (2)
- Aristotle. Nicomachean ethics, Book II, ch. 1, 2, 6 และ 7 (W. D. Ross, Trans.). The Internet Classics Archive, MIT. ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรง ลิงก์
- Lee, H.-P., Sarkar, A., Tankelevitch, L., Drosos, I., Rintel, S., Banks, R., & Wilson, N. (2025). The impact of generative AI on critical thinking: Self-reported reductions in cognitive effort and confidence effects from a survey of knowledge workers. In Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems. ACM. https://doi.org/10.1145/3706598.3713778 ถอดความ ไม่ได้ยกคำพูดตรง ลิงก์
