บทที่ 5 จาก 8 · ราว 7 นาที
“ลูกขี้เกียจ” ภูมิ
ป้าจันทร์ตื่นตี 4 ทุกวัน ลูกชายนอนถึงเที่ยง ไม่มีใครในบ้านรู้ว่าเขากลับมาตอนตี 3
ก่อนตีสี่ ป้าจันทร์ก็อยู่หน้าเตาแล้ว กลิ่นใบเตยลอยออกจากครัวไปถึงมอเตอร์ไซค์ที่จอดหน้าบ้าน เธอเตรียมแป้งสำหรับขนมชั้นที่จะเอาไปขายปากซอย ทำอย่างนี้มาตั้งแต่ปี 2542 จนมือรู้จังหวะโดยไม่ต้องมองนาฬิกา
แต่ก่อนทำวันละเก้าถาด เดี๋ยวนี้ลดเหลือสี่ถาด บางวันยังขายไม่หมด ราคาวัตถุดิบขึ้นจนป้าต้องนั่งคิดใหม่ว่าถ้าขึ้นราคาลูกค้าจะหายไปอีกไหม
ประตูห้องภูมิยังปิดสนิทเหมือนทุกเช้าในช่วงหลายเดือนมานี้
ภูมิอายุยี่สิบหก เป็นคนแรกในซอยที่เรียนจบมหาวิทยาลัย ป้าจันทร์เคยเล่าอย่างภูมิใจว่าลูกเรียนเภสัชฯ แต่เขาสอบใบประกอบวิชาชีพไม่ผ่านสองครั้ง แล้วก็กลับมาอยู่บ้าน นอนจนเที่ยงแทบทุกวัน
“ลูกเภสัชยังไม่ตื่นอีกเหรอ” แม่ค้าแผงข้างๆ ถามบ่อยเข้า ป้าก็ตอบว่าขี้เกียจ ไม่รู้จะตอบอย่างอื่นว่าอะไร วันหนึ่งเธอห่อขนมให้ลูกค้าผิดเป็นสี่ชิ้นแทนสามชิ้น มารู้ตัวตอนส่งถุงให้แล้ว เธอปล่อยให้เขาเดินไป

เช้าวันนั้นป้าหยิบโทรศัพท์มาเปิดอ้อมกอด นิ้วยังเปื้อนแป้ง พิมพ์ถามว่าจะทำอย่างไรให้ลูกลุกจากเตียง ขอเป็นข้อๆ เพราะไม่มีเวลาอ่านยาว
แอปเสนอให้ลองกำหนดเวลาตื่น เปิดม่านรับแสง และตกลงงานเล็กๆ ที่ลูกจะช่วยในตอนเช้า
“ลองหมดแล้ว”
ป้าวางโทรศัพท์จะกลับไปดูขนม แต่เห็นคำถามอีกข้อขึ้นมา
“แล้วภูมิเข้านอนกี่โมงคะ”
เธอหยุดนิ้วอยู่เหนือหน้าจอ ป้าเข้านอนตั้งแต่สองทุ่ม ตื่นมาก็เข้าครัว ไม่เคยรู้เลยว่าระหว่างนั้นลูกทำอะไร
ตอนยกถาดออกจากครัว ป้าสะดุดธรณีประตู จึงเอามือยันเบาะมอเตอร์ไซค์ของภูมิไว้ เบาะยังอุ่น เธอแตะเครื่องดูแล้วพบว่ายังร้อน กระสอบที่พาดอยู่คลุมกล่องส่งอาหารไว้ไม่มิด
ป้ายืนมองอยู่จนรถไฟผ่านไป ก่อนยกถาดกลับเข้าครัว

เย็นนั้นป้าพิมพ์เล่าให้อ้อมกอดฟังว่าเบาะรถลูกยังอุ่นตอนตีสี่ แอปถามว่าเธอคิดว่าภูมิเพิ่งกลับมาจากไหน ป้าไม่ได้ตอบ
คืนนั้นเธอไม่เข้านอน นั่งรอในครัวที่ปิดไฟ จนได้ยินเสียงล้อบดพื้นหน้าบ้าน ภูมิเข็นรถเข้ามาโดยไม่เปิดไฟหน้า ถอดเสื้อแจ็กเก็ตไรเดอร์ แล้วหันมาเจอแม่
“ไปไหนมา” ป้าถาม
“ส่งข้าวแม่” เขาพับเสื้อพาดแขนไว้ ไม่ยอมมองหน้า
เธอลุกขึ้นจนเก้าอี้ครูดพื้น “ทำไมไม่บอก แม่ไปบอกคนทั้งตลาดว่าลูกขี้เกียจ”
“ก็ยังดีกว่าให้เขารู้ว่าเภสัชขี่ส่งข้าว”
หลังจากนั้นภูมิก็เล่าออกมา ทั้งค่าสอบ ค่าคอร์สติวที่รูดบัตรไป 28,000 บาท และเงินกู้เรียนที่เริ่มต้องผ่อน เขาขี่รถตั้งแต่สามทุ่มจนถึงตีสาม รายได้แต่ละคืนไม่เท่ากัน บางคืนพอจ่ายค่าน้ำมันแล้วเหลือไม่มาก เขาไม่อยากให้แม่รู้ว่าที่เล่าว่ากำลังเตรียมสอบนั้น มีหนี้เพิ่มมาด้วย
พูดจบภูมิก็เดินเข้าห้อง นอนหันหน้าเข้าผนัง ป้าตามไปพร้อมจานขนมชั้น นั่งลงตรงปลายเตียง โทรศัพท์บนหมอนสั่นหลายครั้ง แต่เขาไม่หยิบดู
“ผมขอโทษที่ไม่ได้เป็นอย่างที่แม่หวัง”
ป้ามองแผ่นหลังลูกอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนวางจานไว้ใกล้มือ “กินขนมก่อน ชั้นบนสุดแม่ทำหนาให้”
เธอลูบหลังลูกช้าๆ อย่างที่ยายผินเคยทำให้เธอ ตอนนั้นป้าก็ไม่รู้จะเริ่มเล่าเรื่องของตัวเองอย่างไรเหมือนกัน

แม่ค้าแผงข้างๆ โทรมา ป้าคว่ำโทรศัพท์ลง ภูมิถามว่าทำไมไม่รับ เธอบอกว่าเดี๋ยวค่อยโทรกลับ แล้วนั่งรอจนเขาค่อยๆ ลอกขนมชั้นบนออกกินหมด
แม่กับลูกตกลงกันว่า กลับถึงบ้านแล้วให้ภูมิเคาะประตูครัวบอกไว้ ป้าจะได้รู้ว่าเขาเพิ่งนอน ไม่ต้องเข้ามาช่วยทุกเช้า วันแรกเขาเหนื่อยจนลืมเคาะ ป้าจึงเปิดม่านตามที่เคยทำ ภูมิดึงผ้าห่มขึ้นปิดหน้า บอกว่าเพิ่งนอนไม่กี่ชั่วโมง เธอชะงัก ก่อนดึงม่านกลับเข้าที่
อีกหลายสัปดาห์ต่อมา บางเช้าทั้งคู่ก็ตื่นอยู่พร้อมกัน ภูมิอาบน้ำแล้วมาช่วยเตรียมแป้งก่อนเข้านอน ป้าไม่ถามเรื่องสอบระหว่างนั้นเหมือนเคย เว้นแต่เขาจะเริ่มเล่าเอง
ที่ตลาด พอมีคนแซวว่าลูกเภสัชยังไม่ตื่น ป้าตอบว่า “ลูกฉันทำงานกะดึก” แล้วหันไปเปิดถาดขนม ไม่มีใครแซวต่อ วันนั้นเธอกลับคุยกับแผงข้างๆ น้อยลง เพราะยังไม่รู้จะอธิบายส่วนที่ตัวเองเคยพูดไว้อย่างไร

สอบรอบหน้าคือเดือนมีนาคม ยอดบัตรยังเหลือ 21,000 บาท ป้ายังทำขนมวันละสี่ถาด และบางวันก็ยังต้องหิ้วกลับบ้าน ภูมิติดกระดาษตารางอ่านหนังสือไว้ด้านในประตู ครั้งนี้แม่เห็น เพราะเขาเปิดประตูเล่าให้ฟังเอง
ข้อคิดท้ายบท
- ป้าจันทร์เคยเห็นแต่เวลาที่ลูกหลับ จนได้ยืนรอเขากลับบ้านสักคืน
- ภูมิบอกเรื่องงานแล้ว แต่ยังต้องหัดบอกเรื่องที่ตัวเองกลัวทำให้แม่ผิดหวัง
- ขนมยังเหลือ หนี้ยังอยู่ คราวนี้ทั้งคู่รู้เรื่องเดียวกันมากขึ้น
จบบทที่ 5
“ลูกขี้เกียจ” ภูมิ
ชวนคิดต่อ
คนที่คุณคิดว่าขี้เกียจ คุณรู้ไหมว่าเขาเข้านอนกี่โมง
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (1)
- Zhuangzi. (1889). Chuang Tzŭ: Mystic, moralist, and social reformer, ch. I (closing dialogue with Hui Tzŭ) (H. A. Giles, Trans.). Bernard Quaritch. Project Gutenberg eBook #59709. เล่าความเป็นภาษาไทยตามฉบับแปลอังกฤษของ Herbert A. Giles ไม่ได้ยกคำแปลตรง ลิงก์
