บทที่ 4 จาก 4 · ราว 10 นาที
ไม่ไล่ ไม่ตาม
ลบแชทเพื่อลบความเจ็บไม่ได้ เพราะเสียงของคนที่เรารักอยู่ในห้องเดียวกัน
ถ้าตอนนี้ยังไม่พร้อม พักไว้ก่อนได้เสมอ
ตี 2 ในห้องพักพยาบาล แนนเปิดแชทของพ่อ เลื่อนขึ้นไปที่คืนวันเสาร์ที่ 14 มีนาคม 2569 เวลา 21.47 น. แล้วอ่านข้อความของตัวเองอีกครั้ง “ยุ่งอยู่พ่อ เดี๋ยวโทรกลับนะ” ใต้ข้อความมีคำว่า อ่านแล้ว เธอทำแบบนี้แทบทุกเวร จนนิ้วรู้ทางเองโดยไม่ต้องคิด
ข้อความสุดท้ายที่พ่ออ่าน
แนนอายุ 33 เป็นพยาบาลหอผู้ป่วยอายุรกรรมในโรงพยาบาลใหญ่กลางเมืองขอนแก่น พ่อสมานอายุ 64 ขายลูกชิ้นปิ้งหน้าโรงเรียนประถมในอำเภอชุมแพมา 22 ปี ห่างจากห้องเช่าของเธอ 80 กิโลเมตร ทุกวันจันทร์พ่อส่งสติกเกอร์สวัสดีวันจันทร์ แทบทุกเย็นส่งข้อความเสียงสั้นๆ ว่า “กินข้าวยังลูก”
คืนนั้นแนนควบเวรบ่ายต่อดึก ตอน 21.47 น. เธอกำลังช่วยย้ายคนไข้ที่หายใจไม่ทันขึ้นเตียง พิมพ์ตอบพ่อด้วยมือข้างเดียว แล้วงานก็ไม่ว่างอีกเลยจนเช้า เธอไม่ได้โทรกลับ 6 โมง 10 นาที บิวน้องชายวัย 28 ที่อยู่บ้านเดียวกับพ่อโทรมา พ่อล้มในห้องน้ำตอนกลางดึก แล้วไม่ตื่นอีก แนนไม่มีวันรู้ว่าคืนนั้นพ่ออยากพูดอะไร
ไล่ก็แล้ว ตามก็แล้ว
เดือนเมษายน แนนลองไล่มันทุกทาง บอกตัวเองว่าอย่าคิด รับเวรดึกเพิ่ม 8 เวรให้เหนื่อยจนคิดไม่ไหว ได้เงินเพิ่มราว 6,000 บาทที่ไม่รู้จะเอาไปทำอะไร แล้วลบแอปเฟซบุ๊กเพราะมันชอบเด้งรูปพ่อขึ้นมา
แต่ทุกตี 2 เธอก็ยังตามมันไป เลื่อนไปที่ 21.47 คาดเดาสิ่งที่พ่ออาจพูด บางคืนเธอคิดว่าพ่ออาจจะบอกว่าเจ็บหน้าอก หรือแค่จะถามว่าสงกรานต์กลับไหม แล้วจ้องคำว่าอ่านแล้วจนจอดับ คืนหนึ่งนิ้วโป้งของเธอค้างอยู่บนปุ่มลบแชททั้งห้อง ในนี้มีข้อความเสียงของพ่ออยู่ 63 ข้อความ ถ้าลบทั้งห้อง บรรทัด 21.47 จะหายไปจากตรงนี้พร้อมเสียงพ่อ เธอยังไม่พร้อมแยกเก็บ จึงปิดห้องแชตโดยไม่ได้กดลบ
พอบิวบอกว่าอาจขายรถเข็นลูกชิ้นของพ่อให้คนรู้จักในราคา 15,000 บาท แนนตวาดใส่โทรศัพท์ “จะขายของพ่อเหรอ ยังไม่ทันไรเลย” แล้ววางสาย สองพี่น้องไม่คุยกันอีก 3 สัปดาห์
พี่อุ๊ หัวหน้าเวรรุ่นพี่ ดึงแขนเธอไปคุยหลังส่งเวร “หน้าแกไม่ไหวแล้วนะ ลาบ้างเถอะ”
ชายที่ลืมอะไรไม่ได้
เกือบ 100 ปีก่อนที่มอสโก บรรณาธิการคนหนึ่งส่งนักข่าวที่ไม่เคยจดอะไรแต่ทวนได้ครบทุกคำ ไปให้นักจิตวิทยาหนุ่มชื่อลูเรียตรวจดู ลูเรียติดตามเขาอยู่ราว 30 ปี และเรียกเขาในหนังสือว่า ส.1 ต่อมา ส. ขึ้นเวทีแสดงความจำเป็นอาชีพ แล้วตารางตัวเลขของรอบก่อนๆ ก็ไม่ยอมไปไหน โผล่มาปนกับตารางใหม่
เขาลองเขียนสิ่งที่อยากลืมลงกระดาษแล้วเผา จินตนาการว่าลบกระดานในหัว แต่ไม่ได้ผล จนคืนหนึ่งเขาเล่าให้ลูเรียฟังว่ากระดานเก่าไม่มา และสรุปเองว่าเพราะเขาไม่ได้อยากให้มันมา1 นี่เป็นคำเล่าของคนเดียวที่ความจำต่างจากแนน ไม่ใช่วิธีให้เธอทำตาม

แนนปิดรูปย้อนหลังได้ แต่ฝนระหว่างเวรดึกและกลิ่นลูกชิ้นหน้าโรงพยาบาลยังทำให้นึกถึงพ่อ เธอคุมไม่ได้ทุกครั้งว่าจะคิดเมื่อไร เรื่องความคิดที่ถูกไล่แล้วกลับมา เล่าต่อในใจที่คิดไม่หยุด
เมื่อภาพนั้นมา แล้วไม่เดินตาม
ตี 3 คืนหนึ่ง ระหว่างเขียนบันทึกการพยาบาล ภาพ 21.47 โผล่มา แนนมองโทรศัพท์แล้วเขียนบรรทัดที่ค้างต่อ คืนนั้นเธอไม่ได้เปิดแชต แต่คืนต่อมาเปิดอีกจนจอดับ พี่อุ๊ถามว่าพักบ้างหรือยัง เธอบอกว่าขอส่งงานให้เสร็จก่อน แล้วถามว่าจะช่วยหาคนสลับเวรให้ได้ไหม
การทดลองอีกแนวหนึ่งในสหรัฐฯ ให้ผู้เข้าร่วมจำคู่คำ แล้วเห็นคำแรกซ้ำๆ บางคู่ให้นึกคำที่สอง บางคู่ให้กันคำที่สองไม่ให้เข้ามาในใจ คำที่ถูกกันบ่อยถูกนึกออกน้อยลงภายหลัง2 ทีมอื่นทำซ้ำได้บ้างไม่ได้บ้าง3
การรวมผล 25 งานพบผลเล็กถึงปานกลางในคนทั่วไป และอาจดูใหญ่เกินจริงจากอคติการตีพิมพ์ ผลชัดขึ้นเมื่อมีวิธีที่เจาะจง เช่น หันไปหาความคิดอื่นที่เลือกไว้4 ทั้งหมดเป็นการทดลองกับคู่คำ จึงไม่ได้รับรองว่าการเขียนบันทึกจะช่วยให้แนนหยุดคิดถึงพ่อ และการหยุดคิดไม่ใช่เงื่อนไขที่เธอต้องทำให้ได้ก่อนขอพักหรือขอความช่วยเหลือ

เลิกเปิดตอนตี 2
แนนทำอีก 2 อย่าง เธอปิดการแจ้งเตือนรูปย้อนหลังในแอปรูปภาพ ที่ชอบเด้งภาพพ่อหน้ารถเข็นขึ้นมาตอนเช้า และเลิกปักหมุดแชทของพ่อไว้บนสุด แชทนั้นยังอยู่ครบ แค่ต้องเลื่อนลงไปหาเองถ้าจะเปิด เธอไม่ได้ลบอะไรเลย
บทความจากรายการ Learn & Share ของ Alljit เสนอว่าไม่ต้องลบเรื่องทิ้งทั้งหมด อาจลดการฉายซ้ำได้5 แนนเลิกปักหมุดแชตแล้ว แต่ยังรู้ว่าจะเลื่อนถึงตรงไหน บางคืนเธอทำตามมือไปก่อนนึกได้ว่าตั้งใจจะไม่เปิด จึงไม่ได้ใช้จำนวนคืนที่เปิดหรือไม่เปิดมานับว่าตัวเองผ่านเรื่องพ่อแล้วหรือยัง
แนนยังรู้ทางไปข้อความเดิม แม้แชตพ่อจะไม่อยู่บนสุดแล้ว

ส่วนที่อยากเก็บไว้
ปลายเดือนพฤษภาคม แนนเล่าเรื่องทั้งหมดให้พี่อุ๊ฟังที่โรงอาหารหลังลงเวรเช้า ตั้งแต่ 21.47 จนถึงนิ้วที่ค้างบนปุ่มลบแชท พี่อุ๊ฟังจนจบโดยไม่พูดอะไรมาก แล้วถามว่า “แล้วเสียงพ่อ แกเปิดฟังบ้างหรือยัง” แนนส่ายหน้า
ทีมงาน Alljit ในรายการวงในออฟฟิศเคยคุยกันว่า ถ้ามีปุ่มลบความทรงจำที่เจ็บปวดจะกดไหม เรื่องการเสียคนที่รัก คำตอบในวงคือจะเก็บไว้ เพราะลบความเจ็บก็ต้องลบส่วนที่ดีของคนคนนั้นไปด้วย แม้คนหนึ่งจะยอมรับว่าถ้าเจ็บมากจริงๆ ก็ไม่แน่ใจ6 บทความของ Alljit ไปอีกก้าว เราอาจยังอยากรู้สึกอีกครั้งว่าตอนที่ยังมีพ่อเป็นอย่างไร เพื่อให้รู้ว่าวันเวลาเหล่านั้นเกิดขึ้นจริง5
บทความเดียวกันบอกตรงๆ ว่าบางคนและบางเรื่องอาจไม่ได้ไปถึงจุดที่เหลือแค่เรื่องเล่า5 ถ้าความจำเรื่องหนึ่งกลับมาจนกินชีวิตประจำวัน นักจิตวิทยาคลินิกในพอดแคสต์ของ Alljit บอกว่ามันอาจกลายเป็นปัญหาที่ใหญ่ขึ้น7 และการคุยกับเพื่อน ครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญ อาจช่วยได้5
ซิเซโร คนที่บันทึกเรื่องแม่ทัพกรีกผู้ขอวิชาลืมไว้ เคยถามว่าเราเลือกได้ไหมว่าจะจำอะไร แล้วตอบเองไว้ไม่กี่บรรทัดถัดมา8
การห้ามคนไม่ให้จำ เป็นเรื่องของนักปรัชญาที่ชอบออกคำสั่งเกินไป ยิ่งถ้าสั่งในสิ่งที่เราทำไม่ได้ แล้วถ้าความจำถึงเรื่องร้ายที่ผ่านพ้นไปแล้ว ยังทำให้ชื่นใจได้ด้วยล่ะ
วันเกิดพ่อ
วันศุกร์ที่ 18 กันยายน 2569 วันเกิดพ่อ บิวไม่ได้ขายรถเข็น เขาเอามาตั้งขายหน้าโรงเรียนเดิมหลังเลิกงานร้านมือถือ แนนขับรถ 80 กิโลเมตรไปต่อคิวกับเด็กนักเรียน ซื้อลูกชิ้น 10 ไม้ 50 บาท บิวปิ้งไหม้ไปครึ่งหนึ่ง เธอหัวเราะออกมาต่อหน้าน้องเป็นครั้งแรกตั้งแต่มีนาคม “ไหม้แบบนี้ พ่อเห็นคงบ่น”
บิวพลิกไม้ต่อโดยไม่เงยหน้า “พ่อก็ปิ้งไหม้ พี่จำไม่ได้เหรอ”
แนนยืนข้างรถเข็น เลื่อนแชทผ่าน 21.47 ไปโดยไม่หยุด แล้วกดเปิดข้อความเสียงของพ่ออันหนึ่งอย่างตั้งใจ “กินข้าวยังลูก” เธอร้องไห้อยู่หน้าประตูโรงเรียน เด็กผู้ชายในชุดนักเรียนคนหนึ่งยืนถือถุงลูกชิ้นมองอยู่นาน

ก่อนกลับ แนนถามบิวว่าถ้าจะขายรถเข็นช่วยบอกก่อนนะ น้องบอกว่าจะใช้ต่อไปก่อน แต่ไม่ได้รับปากว่าจะเก็บตลอด แนนพยักหน้า ไม่ขอให้น้องรับปากว่าจะเก็บไว้ตลอด ภาพ 21.47 ยังมาในคืนฝนตกบางเวร เธอยังเปิดแชตตามไปบ้าง และยังไม่ได้ให้อภัยตัวเอง คืนที่พักไม่ลง เธอบอกพี่อุ๊ตามตรงแทนการขอเวรเพิ่ม
จุดสำคัญของบทนี้
- แนนเก็บเสียงพ่อไว้ได้ โดยยังไม่ต้องตัดสินเรื่องข้อความสุดท้าย
- คืนที่ไม่เปิดแชตมีอยู่ แต่คืนที่เปิดอีกก็ยังมี เธอขอให้คนอื่นช่วยได้ทั้ง 2 แบบ
- รถเข็นเป็นเรื่องที่ต้องคุยกับบิว การเก็บความจำไม่ได้ให้สิทธิ์เธอตัดสินแทนน้องทุกอย่าง
จบเล่ม
ยิ่งอยากลืม ยิ่งจำ
ยังมีอีก 3 บทที่ยังอ่านไม่จบ
คำถามท้ายบท
“ถ้ามีปุ่มลบความจำเรื่องหนึ่ง คุณจะเสียอะไรไปพร้อมกับความเจ็บนั้นบ้าง”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (8)
- Luria, A. R. (1968). The mind of a mnemonist: A little book about a vast memory (L. Solotaroff, Trans.). Basic Books. (ต้นฉบับรัสเซีย Лурия, А. Р. Маленькая книжка о большой памяти, 1968; ฉบับพิมพ์ใหม่ Harvard University Press, 1987.) ถอดความจากเนื้อหา ไม่ยกคำพูด (ลูเรียถึงแก่กรรม 1977) ลิงก์
- Anderson, M. C., & Green, C. (2001). Suppressing unwanted memories by executive control. Nature, 410(6826), 366–369. ลิงก์
- Wessel, I., Albers, C. J., Zandstra, A. R. E., & Heininga, V. E. (2020). A multiverse analysis of early attempts to replicate memory suppression with the Think/No-think Task. Memory, 28(7), 870–887. ลิงก์
- Stramaccia, D. F., Meyer, A.-K., Rischer, K. M., Fawcett, J. M., & Benoit, R. G. (2021). Memory suppression and its deficiency in psychological disorders: A focused meta-analysis. Journal of Experimental Psychology: General, 150(5), 828–850. (ยี่สิบห้างาน; ผลในคนทั่วไปเล็กถึงปานกลาง อาจสูงเกินจริงจากอคติการตีพิมพ์; ชัดขึ้นเมื่อได้วิธีที่เจาะจง) ลิงก์
- Alljit Blog. (2023, 16 มกราคม). ความทรงจำ ร้ายๆ สักวันหนึ่ง มันจะกลายเป็นเพียง ‘เรื่องเล่า’ (สรุปจาก Alljit Podcast, Learn & Share, 2023, 12 มกราคม, แล้วสักวันหนึ่ง มันจะกลายเป็นเพียง ‘เรื่องเล่า’ [03:37–04:17; 05:59–06:33; 08:45–08:48; 11:05–11:45; 13:20–13:40; 30:14–30:25; 33:19–34:40], https://www.youtube.com/watch?v=mOOgGP0Rb_s; พิธีกรของรายการ ไม่ใช่นักจิตวิทยา). เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูด ลิงก์
- Alljit Podcast, วงในออฟฟิศ. (2026, 11 พฤษภาคม). ถ้ามีปุ่มลบความทรงจำที่เจ็บปวด... จะเลือกกดไหม? [02:04–02:32; 06:39–06:56; 07:10–07:41; 07:55–08:10]. YouTube. (ทีมงาน Alljit ไม่ใช่นักจิตวิทยา) เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูด ลิงก์
- Alljit Podcast ร่วมกับ รัชดาภรณ์ ศรีวิลัย นักจิตวิทยาคลินิก. (2022, 13 มีนาคม). หยุดคิดถึงเรื่องเศร้าในอดีตไม่ได้ จำเรื่องที่แย่ได้ดีกว่า การจำเรื่องที่ดี [02:59–04:30; 06:04–06:25; 07:08–08:48; 09:04–09:30; 11:53–12:08]. YouTube. บทความสรุป: Alljit Blog (2022, 22 เมษายน). เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูด ลิงก์
- Cicero. De finibus bonorum et malorum, II.32.104–105 (ต้นฉบับละติน). The Latin Library. §104 “bona praeterita non effluere sapienti, mala meminisse non oportere? primum in nostrane potestate est, quid meminerimus? … ‘Oblivionis’, inquit, ‘mallem. Nam memini etiam quae nolo, oblivisci non possum quae volo.’” §105 “nimis imperiosi philosophi sit vetare meminisse. … si imperes quod facere non possim. quid, si etiam iucunda memoria est praeteritorum malorum? … ‘Iucundi acti labores’ … ‘Suavis laborum est praeteritorum memoria.’” (ข้อความใน §105 ย่อความตอนกลาง; กลอนของยูริพิดีสอ้างผ่านคำแปลละตินของซิเซโร) ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรง ลิงก์
