บทที่ 5 จาก 8 · ราว 5 นาที
ขอบคุณตัวเองบ้างหรือยัง
เธอขอบคุณทุกคนทั้งวัน ยกเว้นคนที่โอนเงินกลับบ้าน 132 ครั้ง
1 ทุ่ม 10 นาที ฝนตกปรอยๆ ที่ปากซอย นกลงจากวินแล้วยกมือไหว้ “ขอบคุณค่ะพี่” เดินไปอีกไม่ถึง 50 เมตร ยามหน้าหอยกไม้กั้นให้รถคันหนึ่ง เธอก็ไหว้ขอบคุณอีกคน ทั้งวันเธอพูดคำนี้ไม่รู้กี่สิบครั้ง กับแม่บ้าน กับคนส่งของ กับหัวหน้าที่โยนงานมาให้ตอน 5 โมงเย็น

วันรับปริญญาที่นกไม่ได้ไป
วันอาทิตย์นั้นนกนั่งปิดงบสิ้นเดือนอยู่ที่บริษัทขนส่ง เบียร์รับปริญญาที่ขอนแก่น เธอลางานไม่ได้ 11 โมง 20 พ่อโพสต์รูปน้องชายใส่ครุยยืนกลางระหว่างพ่อกับแม่ “ขอบคุณครูบาอาจารย์ทุกท่าน ภูมิใจในตัวลูกชายคนนี้ที่สุด” นกยกโทรศัพท์ดูรูปค้างอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์
11 ปีมานี้เธอโอนกลับบ้านร้อยเอ็ดเดือนละ 8,000 ช่วยผ่อนรถไถ แล้วส่งเบียร์เรียนจนจบ ในรูปไม่มีเธอ ในข้อความก็ไม่มี นกพิมพ์ยาวขึ้นต้นว่า “4 ปีที่ผ่านมา…” แล้วลบ พิมพ์ใหม่ ลบอีก 3 รอบ สุดท้ายส่งว่า “ยินดีด้วยนะน้อง” กับสติกเกอร์ช่อดอกไม้
132 ครั้ง
ตี 1 คืนนั้น นกนอนเลื่อนดูประวัติการโอนในแอปธนาคาร นับไปทีละเดือนได้ 132 ครั้ง รวม 1,056,000 บาท พอตัวเลขขึ้นมาครบ เธอก็อายตัวเอง “นับทำไม ทวงบุญคุณหรือไง” เธอพูดออกมาในห้องที่ไม่มีใคร แล้วคว่ำโทรศัพท์
ในแชตกับแม่ตลอด 11 ปี มีคำว่าขอบใจนะลูกอยู่ 4 ครั้ง เธอเคยนับไว้ด้วย คำถามของแม่ส่วนใหญ่คือเดือนนี้โอนได้วันไหน นกคิดจะส่งภาพประวัติโอนให้พ่อดู แล้วนึกถึงเบียร์ที่กำลังรออ่านคำยินดีจากพี่ เธอยังอยากให้น้องดีใจในวันของเขา แม้จะไม่พอใจกับรูปของพ่อ
1,500 บาท
2 วันต่อมา เบียร์ทักมาขอยืม 1,500 บาทจ่ายค่าโทรศัพท์ นกมีเงินเดือน 24,500 หลังโอนกลับบ้านและจ่ายห้อง 3,800 เธอยังต้องกันค่ากินกับเดินทาง เธอเปิดยอดคงเหลือก่อนพิมพ์ “โตแล้ว หัดหาเองบ้าง”
คืนนั้นแม่โทรมา “ทำไมพูดกับน้องแบบนั้น น้องเพิ่งเรียนจบ”
“ไม่มีอะไรหรอกแม่ เหนื่อยงานน่ะ” นกตอบ แม่บอกให้พักแล้ววางสาย นกเปิดรูปวันรับปริญญาอีกครั้ง เบียร์ส่งข้อความตามมาว่าจะหาเอง ไม่ต้องโอน เธออยากให้คนในบ้านรู้ว่าเธอเหนื่อย แต่ไม่ได้อยากให้น้องหยุดเรียกเธอว่าพี่
เริ่มเป็นเพื่อนกับตัวเอง
เซเนกา นักปรัชญาชาวโรมัน เล่าในจดหมายถึงเพื่อนว่าเขาชอบคำตอบของเฮกาโต ตอนมีคนถามว่าก้าวหน้าไปแค่ไหนแล้ว
ถามว่าฉันก้าวหน้าไปแค่ไหนหรือ ฉันเริ่มเป็นเพื่อนกับตัวเองแล้ว1
เซเนกาเสริมว่าคนแบบนี้จะไม่มีวันอยู่ลำพัง1 สปิโนซาแยกการคิดถึงตัวเองสูงเกินจริงเพราะรักตัวเอง กับต่ำเกินจริงเพราะความเศร้าไว้ต่างกัน2 นกมีตัวเลขที่ไม่ต้องยกตัวเองเหนือใคร แต่การมองเห็นสิ่งที่ทำไม่ได้แทนคำขอบคุณที่เธออยากได้จากพ่อ
นกเคยบอกเบียร์ว่าไม่ได้อยากได้อะไรตอบแทน ตอนพูดเธอก็เชื่ออย่างนั้น ถ้าเพิ่งมาบอกตอนนี้ว่าอยากให้พ่อเอ่ยถึงเธอบ้าง ก็กลัวว่าจะถูกถามว่าทำไมไม่บอกตั้งแต่แรก ที่จริงบางเดือนเธอเพียงอยากให้มีใครถามก่อนขอเงินเพิ่มว่าเธอยังเหลือใช้พอไหม

คืนหนึ่งนกเขียนในโน้ตว่า “ขอบคุณตัวเองที่โอนครบ 132 ครั้ง เดือนที่กินมาม่าก็ไม่เคยขาด” จากนั้นส่งคำขอโทษไปให้เบียร์ น้องถามว่ายังโกรธอยู่ไหม เธอตอบว่าโกรธพ่อ ไม่ได้โกรธเขา พอเบียร์อ่านแล้วไม่ตอบ นกก็ยังรอ แต่คราวนี้เธอปล่อยข้อความนั้นไว้ ไม่ส่งสติกเกอร์เปลี่ยนเรื่องเหมือนเคย
จุดสำคัญของบทนี้
- นกเห็นสิ่งที่ตัวเองทำได้ พร้อมกับยังน้อยใจพ่อ การขอบคุณตัวเองไม่ทำให้เธอต้องเลิกต้องการคำขอบคุณจากคนอื่น
จบบทที่ 5
ขอบคุณตัวเองบ้างหรือยัง
คำถามท้ายบท
“เรื่องไหนที่คุณทำมานานจนไม่มีใครนับ แม้แต่ตัวคุณเอง”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (2)
- Seneca. Epistulae morales ad Lucilium, Letter 6, §7 (Latin text, The Latin Library). ถ้อยคำไทยในเล่มแปลเองจากต้นฉบับละติน (our rendering). ลิงก์
- Spinoza, B. de. (1677). Ethica ordine geometrico demonstrata, Part III, Affectuum definitiones 25, 28 และ 29; Part IV, Propositio 52 และ Scholium (Part IV อยู่ในหน้า spinoza.ethica4 ของเว็บเดียวกัน). Latin text: The Latin Library. ถ้อยคำไทยในเล่มแปลเองจากต้นฉบับละติน (our rendering). ลิงก์
