บทที่ 3 จาก 8 · ราว 5 นาที
ชนะใจตัวเอง แปลว่าอะไรกันแน่
เขาชนะใจแม่แฟนด้วยเวลา 11 เดือน แต่ให้เวลาตัวเองแค่ 3 วัน
วันอาทิตย์หนึ่งในเดือนมีนาคม 6 โมงเย็น บนเสื่อหน้าบ้านนา แม่ของปุ๋ยตักแกงหน่อไม้ใส่จานของต่อก่อนจานของพ่อปุ๋ยเสียอีก ไม่มีใครพูดอะไร ใต้โต๊ะเตี้ย ปุ๋ยเอาเท้าเขี่ยเท้าเขาทีหนึ่ง

11 เดือนที่บ้านนา
ต่ออายุ 31 เปิดร้านซ่อมมอเตอร์ไซค์เล็กๆ ในตัวเมืองสุรินทร์ เขามีรอยสักตามแขน สูบบุหรี่วันละซอง ซองละ 80 บาท เดือนหนึ่งตกราว 2,400 ปุ๋ย แฟนวัย 29 เป็นพนักงานธนาคาร มีหอบหืดและพกยาพ่นไว้เสมอ แม่ของปุ๋ยอายุ 58 ทำนาอยู่นอกเมือง 30 กิโล ไม่ชอบเขาตั้งแต่แรกเจอ ทั้งเรื่องรอยสัก กลิ่นบุหรี่ และงานช่างที่เธอเห็นว่าไม่มั่นคง
11 เดือนนั้น ต่อขับรถไปกินข้าวที่บ้านนาแทบทุกอาทิตย์ หิ้วปลาช่อนไป ซ่อมปั๊มน้ำให้ 2 หน เดือนแรกแม่ปุ๋ยตักแกงให้ทุกคนยกเว้นเขา เขายิ้มแล้วตักเอง แต่กลับมาบ่นกับปุ๋ยในรถว่าเมื่อไรแม่จะเลิกมองเขาแบบนี้ บางอาทิตย์เขาอยากให้ปุ๋ยไปคนเดียว แล้วก็กลัวแม่จะใช้วันนั้นยืนยันว่าเขาไม่เอาไหน
ครั้งที่ 5
เขาเลิกบุหรี่มาแล้ว 4 รอบ ขยำซอง สาบานว่า “ถ้าสูบอีกกูเป็นหมา” แล้วแอบสูบหลังร้านวันที่ 3 พอมวนแรกหมดก็คิดว่าพังแล้วก็พังให้สุด วันนั้นสูบไป 2 ซอง เขาซ่อนซองในกระบะ เคี้ยวหมากฝรั่งก่อนเจอปุ๋ยเพื่อไม่ให้เธอรู้ แต่ปุ๋ยรู้จากเงินทอนและกลิ่นบนเสื้อ เขาต้องโกหกซ้ำว่าของลูกค้าที่มานั่งรอ
หลังพังรอบที่ 5 เขานั่งพึมพำอยู่บนโซฟา “กูแพ้ใจตัวเองตลอดอะ”
ปุ๋ยไถโทรศัพท์อยู่ ไม่เงยหน้า “กับแม่ฉัน เธอยังรอได้ตั้ง 11 เดือนนะ” แล้วลุกไปอาบน้ำ ต่อไม่ได้ตอบอะไร
ก่อนปิดประตูห้องน้ำ ปุ๋ยบอกว่า “ฉันไม่ได้อยากได้คนที่ไม่เคยพลาด ฉันไม่อยากต้องคอยจับผิด” ต่อยังอยากเถียงเรื่องกลิ่นเสื้อ แต่หยุดตรงคำว่าจับผิด การลดบุหรี่กับการเลิกโกหกเป็นคนละเรื่องที่เขาติดค้างเธอ
นายกับบ่าวเป็นคนคนเดียวกัน
เพลโตมองคำว่าเป็นนายของตัวเองว่าชวนขำ เพราะนายกับบ่าวคือคนเดียวกัน แล้วอธิบายว่าเป็นการให้ส่วนที่ดีกว่านำส่วนที่แย่กว่า คล้ายเสียงดนตรีที่เข้ากัน1 ภาพนี้ทำให้ไม่ต้องด่าทั้งตัวเองเพราะพลาด แต่ไม่ได้ยกเว้นเรื่องที่ต้องรับผิดชอบ
ต่อรอแม่ปุ๋ยได้เกือบปี แต่ความอดทนนั้นก็มีวันที่ต้องฝืน ไม่ใช่ว่าเขามีวิธีสำเร็จอยู่แล้วเพียงเอามาใช้กับบุหรี่ คราวนี้เขาต้องลองโดยไม่มีใครบอกว่ากี่เดือนจะพอ
เสียงที่ใช้กับรถเสีย
พระพุทธเจ้าเคยเล่าเปรียบเรื่องการฝึกช้างป่า ควาญฝังเสาตะลุงลงดินแล้วล่ามช้างไว้ จากนั้นพูดกับมันด้วยถ้อยคำนุ่มนวลฟังสบายหูจนช้างยอมฟัง แล้วจึงให้หญ้ากับน้ำ และให้งานง่ายๆ ทีละอย่าง23

รอบนี้ต่อตกลงว่าจะไม่สูบในร้าน แล้วจดว่ามวนไหนหยิบตอนรอลูกค้า มวนไหนหยิบหลังทะเลาะกับปุ๋ย เขายังเดินไปสูบข้างนอกอยู่ วันหนึ่งลูกค้าเอารถกลับมาให้แก้เพราะเขาซ่อมพลาด ต่อด่าตัวเองไปแล้วจึงนึกได้ว่า ในสมุดวันนี้ต้องจดเรื่องงานที่ต้องแก้ด้วย ไม่ใช่แค่นับจำนวนบุหรี่
2 เดือนต่อมา ต่อสูบวันละ 4–5 มวน ยังไม่ได้เลิก เขาบอกปุ๋ยตามจริงวันที่สูบมากกว่านั้น ปุ๋ยถามว่าจะขอคำปรึกษาเรื่องเลิกบุหรี่ไหม เขาตอบว่าจะไปถาม ก่อนหน้านี้เขาเคยตอบว่าจะเลิกให้ได้ เธอจึงยังไม่คุยเรื่องวันแต่งงาน แต่ขอให้เขาเลือกวันไปถามให้ชัด
จุดสำคัญของบทนี้
- ต่อเลิกด่าตัวเองได้โดยยังต้องรับผิดชอบเรื่องบุหรี่และคำโกหกที่ทำให้ปุ๋ยไม่เชื่อใจ
จบบทที่ 3
ชนะใจตัวเอง แปลว่าอะไรกันแน่
คำถามท้ายบท
“ถ้าพูดกับตัวเองแบบที่พูดกับคนที่อยากให้เชื่อใจ คุณจะพูดว่าอะไร”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (3)
- Plato. The Republic, Book IV, 430e–431a (B. Jowett, Trans.). Project Gutenberg eBook #1497. ลิงก์
- Dantabhūmi Sutta (Majjhima Nikāya 125, §§12, 23) (B. Sujato, Trans.). SuttaCentral. ถ้อยคำไทยในเล่มแปลเองจากบาลี (our rendering); ไม่ได้ยกถ้อยคำจากฉบับแปลใดมาใช้. ลิงก์
- เทียบความหมายกับ: ทันตภูมิสูตร. พระไตรปิฎก (ฉบับหลวง) เล่ม 14 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 395. 84000.org. ถ้อยคำไทยในเล่มแปลเองจากบาลี (our rendering); ไม่ได้ยกถ้อยคำจากฉบับแปลใดมาใช้. ลิงก์
