บทที่ 4 จาก 8 · ราว 5 นาที
ลูกของแม่
มือถือของฉัน กับลูกของแม่ ใช้คำว่าของคำเดียวกัน
แม่อรเป็นครูประถมที่ขอนแก่นมา 31 ปี ประโยคที่พูดกับนักเรียนทุกรุ่นคือ เรียนให้จบ จะได้มีงานมั่นคง ประโยคเดียวกันนี้เธอพูดกับฝ้าย ลูกสาวคนเดียว บ่อยกว่าพูดกับนักเรียนคนไหน
ตอนฝ้ายจบ ม.6 แม่อรเป็นคนเลือกคณะพยาบาลให้ เพราะ "จบมามีงานทำแน่" ค่าเทอมกับค่าหอ 4 ปีเกือบ 400,000 บาท แม่อรกู้สหกรณ์ครูมาจ่าย ทุกวันนี้ยังผ่อนไม่หมด ฝ้ายอายุ 27 เป็นพยาบาลโรงพยาบาลเอกชนในเชียงใหม่มา 5 ปี และเก็บเงินเงียบๆ มาตลอด
วิดีโอคอลวันอาทิตย์ 2 ทุ่มครึ่ง
คืนวันอาทิตย์ 20.30 น. เวลาเดิมที่โทรหากันทุกสัปดาห์ ฝ้ายวางโทรศัพท์พิงโหลน้ำตาลในครัวบ้านเช่าที่สันทราย ข้างหลังมีถาดขนมชั้นที่ลองทำเป็นรอบที่ 4 ของสัปดาห์ “แม่ หนูยื่นใบลาออกแล้วนะ สิ้นเดือนนี้ หนูจะเปิดร้านขนมหน้าบ้าน” เธอพูดรวดเดียวเหมือนซ้อมมา
แม่อรเงียบไปนานจนฝ้ายนึกว่าสัญญาณหลุด แล้วพูดขึ้นมาเสียงเรียบ “แล้วที่แม่กู้สหกรณ์ส่งเรียนมา 4 ปีล่ะ” ฝ้ายยังไม่ทันอ้าปาก จอก็ดับ แม่กดวางไปแล้ว

ตลอด 9 วัน แม่อรไม่ตอบข้อความฝ้าย แต่ยังคุยกับญาติทุกคนในกลุ่มครอบครัว เช้าวันจันทร์เธอส่งรูปดอกไม้สวัสดีมา 2 รอบ ฝ้ายเห็นและเข้าใจว่าแม่ยังใช้โทรศัพท์อยู่ เธอจึงเลิกอ้างกับตัวเองว่าแม่คงยังไม่ได้อ่าน
ของ ในคำว่าลูกของแม่
คำว่าลูกของแม่ไม่ได้บอกว่าแม่ตัดสินใจแทนได้เรื่องอะไร เอพิคทีตัสให้เตือนตัวเองเวลากอดลูก ว่ากอดคนที่วันหนึ่งต้องจากไป1 แม่อรคงปิดหนังสือตรงนี้ เธอยังต้องผ่อนเงินที่ส่งลูกเรียน
ในการศึกษาคู่แต่งงาน คนตอบว่านิสัยหนึ่งใช่ตัวเองไหมช้าลงเมื่อตัวเองกับคู่ต่างกัน2 ผลนี้ยังตอบแทนแม่กับลูกไม่ได้ ฝ้ายก็ไม่รู้ทั้งหมดว่าทำไมแม่ห่วงเงิน ตอนแม่อายุ 12 ตาเสียที่นาทั้งแปลงเพราะหนี้ เรื่องเล่าของแม่มักหยุดก่อนจบ แล้วสั่งให้เก็บใบเสร็จ ฝ้ายจึงเลือกบอกหลังลาออก เพื่อให้แม่เปลี่ยนคำตอบไม่ได้
ยิบรานเขียนไว้ทำนองว่า ลูกมาทางเรา แต่ไม่ได้มาจากเรา อยู่กับเรา แต่ไม่ได้เป็นของเรา3 ความกลัวเรื่องเงินของแม่มีที่มา ฝ้ายก็ยังเป็นคนที่ต้องทำงานนั้นเอง การเงียบใส่ลูกช่วยให้แม่ไม่ต้องได้ยินเหตุผลต่อ แต่ฝ้ายไม่รู้ว่าจะโทรกลับอย่างไรโดยไม่ถูกทวงค่าเรียนอีก
ขนม 2 กล่อง
ร้านเปิดวันที่ 1 โดยไม่มีแม่ ฝ้ายโพสต์รูปถาดขนมชั้นกับขนมเปียกปูนลงเฟซบุ๊ก น้าๆ กดหัวใจกันครบ แม่ไม่กดอะไรเลย เก้าอี้พลาสติกตัวที่ฝ้ายซื้อเผื่อไว้ให้แม่มานั่งดูร้าน ว่างอยู่ทั้งวัน

สัปดาห์ต่อมามีออเดอร์เข้าไลน์ร้าน ขนมชั้น 2 กล่อง ผู้สั่งชื่อครูแดง ให้ส่งไปที่โรงเรียนในขอนแก่น ที่อยู่นั้นฝ้ายจำได้ขึ้นใจ เพราะเป็นโรงเรียนที่เธอเรียนตอนประถม และแม่สอนอยู่ทั้งชีวิต เธอแพ็กเองทุกชิ้น แล้วใส่ขนมชั้นเพิ่มไปอีก 1 ชิ้น ชิ้นที่แม่ชอบลอกกินทีละชั้น ไม่มีโน้ตแนบไป

เมื่อกลับมาวิดีโอคอลกันในคืนวันอาทิตย์ แม่อรทักว่าขนมชั้นหวานไป ฝ้ายหัวเราะก่อนถามเรื่องเข่าแม่ พอถูกถามว่าร้านขายได้ไหม เธอเกือบตอบว่าดี ทั้งที่บางวันยังขายไม่หมด จึงเลือกบอกว่าเหนื่อยกว่าเดิม แม่ตอบว่าก็เห็นไหม ฝ้ายเงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนอธิบายว่าเหนื่อยแต่ยังอยากทำ และยังไม่อยากคุยเรื่องกลับไปเป็นพยาบาล แม่ไม่ได้ตอบรับ แต่ก็ยังอยู่ฟังในสาย
จุดสำคัญของบทนี้
- แม่ยังกลัวร้านไปไม่รอด ฝ้ายยังเป็นคนเลือกว่าจะทำงานอะไร
จบบทที่ 4
ลูกของแม่
คำถามท้ายบท
“คนที่คุณรัก มีเรื่องไหนที่คุณกลัวแทนเขา มากกว่าที่เขากลัวเอง”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (3)
- Epictetus. The Enchiridion, §§1, 3, 5, 11, 26 (T. W. Higginson, Trans.; introduction by A. Salomon). Liberal Arts Press, 1948. Project Gutenberg eBook #45109. — ถ้อยคำภาษาไทยในเล่ม ทีม Alljit ถอดความเองจากคำแปลของ Higginson (our rendering); ข้อเท็จจริงว่าเอพิคทีตัสเกิดจากแม่ที่เป็นทาสและเคยเป็นทาสในกรุงโรมก่อนได้เป็นอิสระ มาจากบทนำของ A. Salomon ในฉบับเดียวกัน เล่าด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกข้อความ ลิงก์
- Aron, A., Aron, E. N., Tudor, M., & Nelson, G. (1991). Close relationships as including other in the self. Journal of Personality and Social Psychology, 60(2), 241–253. ลิงก์
- Gibran, K. (1923). The prophet ('On Children'). Alfred A. Knopf. Project Gutenberg eBook #58585. — ถ้อยคำภาษาไทยในเล่ม ทีม Alljit เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ใช้สำนวนของฉบับแปลภาษาไทยใด (our rendering) ลิงก์
