บทที่ 2 จาก 8 · ราว 5 นาที
เราถือของ หรือของถือเรา
ของทุกชิ้นที่ซื้อมา มีงานเฝ้าของแถมมาด้วยหนึ่งตำแหน่ง
ตี 2 หมาแถวห้องเช่าเห่าขึ้นมาตัวเดียว เก่งลุกจากที่นอนไปแง้มหน้าต่างชั้น 2 ก้มดูกระบะสีเทาที่จอดอยู่ใต้เสาไฟ ไม่มีใครอยู่แถวนั้น มีแต่หมาตัวเดิมนั่งเกาคอ เขายืนดูต่ออีก 5 นาทีถึงกลับไปนอน

นั่นเป็นสัปดาห์แรกหลังออกรถ เก่งอายุ 33 เป็นพนักงานตรวจคุณภาพชิ้นส่วนรถยนต์ในนิคมอมตะนคร ชลบุรี รวมโอทีได้เดือนละราว 24,000 บาท เขาดาวน์รถไป 60,000 บาทจากเงินเก็บ 4 ปี ที่เหลือผ่อนอีก 84 งวด งวดละ 8,900 บาท
ตั้งแต่มีรถ เขาล้างมันทุกเช้าวันอาทิตย์ ไปทำงานก็จอดไว้ท้ายลาน ห่างจากคันอื่นทุกคัน แล้วเดินตากแดดเข้าโรงงานเกือบ 300 เมตร วันหนึ่งเพื่อนในไลน์ผลิตนั่งพิงฝาท้าย เก่งบอกให้ลุก แล้วรีบหัวเราะกลบ เหมือนจะบอกว่าเขาไม่ได้ซีเรียสขนาดนั้น
รูปพระอาทิตย์บนประตูรถ
เดือนที่ 4 บ่ายวันอาทิตย์ราว 3 โมง เก่งขับไปกินส้มตำบ้านปุ้ย พี่สาววัย 36 ที่บ้านบึง ระหว่างที่ผู้ใหญ่นั่งคุยกันในบ้าน ภูมิ ลูกชายปุ้ยวัย 5 ขวบ หายเงียบไปพักใหญ่ แล้ววิ่งเข้ามาดึงแขนน้า “น้าเก่ง มาดู หนูวาดให้” บนประตูฝั่งคนขับมีรูปพระอาทิตย์ขีดด้วยก้อนหิน รัศมีเป็นเส้นยาวรอบวง
“ใครให้เล่นรถน้า!” เก่งได้ยินเสียงตัวเองก่อนจะทันคิด มือคว้าแขนหลานไว้แรงจนก้อนหินหล่นลงพื้น ภูมิยืนนิ่งไป 2 วินาที แล้วร้องไห้จ้า
ปุ้ยเดินออกมาอุ้มภูมิ มองน้องชายแล้วถามว่า “รถสำคัญกว่าหลานเหรอเก่ง” เขาตอบว่าค่าทำสีแพง ปุ้ยจึงถามว่าเห็นรอยที่แขนเด็กไหม เก่งปล่อยมือไปแล้ว แต่ยังไม่ได้ก้มดูรอยที่พี่ชี้ เธอพาลูกเข้าบ้าน ปิดประตูมุ้งลวด และไม่ออกมาส่งอีก เขายืนอยู่ข้างรถคนเดียว ส้มตำในบ้านยังเหลือครึ่งจาน

สัปดาห์ต่อมาเขาเอารถไปทำสีประตู 2,500 บาท รอยหายเกลี้ยง แต่ตั้งแต่วันนั้นภูมิไม่ยอมขึ้นรถน้าเก่งอีกเลย สงกรานต์ปีนั้นทั้งบ้านไปกินข้าวที่บ้านยาย ภูมิขอซ้อนมอเตอร์ไซค์พ่อไปแทน
ราคาแก้วในการทดลอง
ในการทดลองหนึ่ง นักศึกษาครึ่งห้องได้แก้วกาแฟฟรีแบบสุ่ม แล้วเปิดให้ซื้อขายกัน ครั้งนี้คนที่ได้แก้วตั้งราคาขายราว 2 เท่าของเงินที่อีกฝั่งยอมจ่าย1 แก้วรุ่นเดียวกัน ลายเดียวกัน แต่ราคาที่ผู้ขายกับผู้ซื้อเสนอไม่เท่ากัน

ธอโรเขียนไว้ว่า ราคาที่แท้ของสิ่งหนึ่ง คือชีวิตที่เราต้องแลกไปกับมัน ทั้งตอนนี้และในระยะยาว2 ค่างวดทำให้เก่งต้องรับโอทีต่อ เรื่องนี้คิดเป็นเงินได้ ส่วนบ่ายที่ภูมิเจ็บแขนต้องแยกออกมา รถอาจจำเป็นและเก่งอาจยังรักมันมาก การรู้ว่าของแลกมาด้วยงานไม่ได้ให้สิทธิ์คว้าแขนเด็ก
นาฬิกาของพ่อ
ที่ข้อมือซ้ายของเก่งมีนาฬิกาไขลานของพ่อ พ่อใส่มันตัดอ้อยที่บ้านบึงมา 20 ปี กระจกเป็นรอยขนแมวทั้งหน้าปัด เก่งใส่มันเข้าโรงงานทุกกะ ชนขอบเครื่องจักรจนนับไม่ได้ ถ้าวันหนึ่งมันหาย เขาคงเสียใจไปอีกนาน เขาไม่เคยลุกมาดูมันตอนตี 2 เพราะรู้ว่าถอดวางไว้ที่ไหน นาฬิกาไม่ได้บอกว่ารถมีค่าน้อยกว่า มันทำให้เห็นว่าเก่งใช้ของที่รักได้หลายแบบ เขาเคยทำกระจกนาฬิกาเป็นรอยแล้ว ยังใส่เรือนนี้ต่อ

ตอนรับรถจากอู่ เก่งยังดีใจที่สีเรียบเหมือนวันออกรถ เขาไม่ได้อยากให้รอยขีดกลับมา แม้จะเคยพูดอย่างนั้นกับเพื่อน สิ่งที่อยากได้คืนมากกว่าคือหลานที่ยอมนั่งข้างเขา วันหนึ่งเก่งเปิดประตูรถให้ ภูมิส่ายหน้า เขาจึงปิดประตู ไม่ทวงว่าเคยขอโทษไปแล้ว
จุดสำคัญของบทนี้
- ค่าทำสีเป็นเงินเก่ง ภูมิเจ็บแขนก็เป็นอีกเรื่องที่เก่งต้องรับผิดชอบ
จบบทที่ 2
เราถือของ หรือของถือเรา
คำถามท้ายบท
“ของชิ้นไหนที่คุณเฝ้ามากกว่าได้ใช้”
คำตอบเก็บไว้ในเครื่องหรือบัญชีของคุณ ไม่ส่งให้ AI อ่าน
แหล่งอ้างอิงของบทนี้ (2)
- Kahneman, D., Knetsch, J. L., & Thaler, R. H. (1990). Experimental tests of the endowment effect and the Coase theorem. Journal of Political Economy, 98(6), 1325–1348. ลิงก์
- Thoreau, H. D. (1854). Walden, 'Economy'. Project Gutenberg eBook #205. — ถ้อยคำภาษาไทยในเล่ม ทีม Alljit ถอดความเอง (our rendering) ลิงก์
