แม่ถามว่าหนูเป็นลูกใคร

บ่าย 3 โมงวันพุธ แม่ทองใบวัย 79 นุ่งผ้าถุงตัวดี เตรียมรองเท้าแตะไว้หน้าบันได บอกว่าจะไปรับสุดาที่โรงเรียนเหมือนทุกบ่ายเมื่อปี 2532 สุดาหยิบร่มมายืนรอ แม่หันมามองเธอแล้วยิ้มให้อย่างใจดี

“หนูเป็นลูกใครจ๊ะ มารอใครเหรอ”

“มารอแม่ค่ะ” สุดาตอบ แล้วทั้งคู่ก็เดินไปยืนหน้าประตูโรงเรียนปากซอยอยู่ 20 นาที จนแม่บ่นว่าร้อน อยากกลับบ้าน

สุดาอายุ 44 เป็นลูกคนเล็ก ปี 2567 แพทย์นัดติดตามเรื่องความจำของแม่ เธอจึงลาออกจากงานบัญชีที่ได้เงินเดือน 35,000 กลับนครปฐม มารับทำบัญชีใกล้บ้าน รายได้เหลือเดือนละ 15,000

พี่ชายที่บางนากับพี่สาวที่นนทบุรีโอนมาคนละ 3,000 ทุกเดือน แล้วถามในกลุ่มไลน์ครอบครัวว่า “แม่เป็นไงบ้าง” บางทีก็แชร์โพสต์ขมิ้นชันบำรุงสมองมาให้ สุดาตอบทุกครั้งว่า แม่โอเค พี่ชายเคยถามจะซื้ออะไรให้ เธอส่งลิงก์ผ้าอ้อมไป แล้วแก้เป็นบอกว่าซื้อแล้ว เพราะไม่อยากรอคุยเรื่องราคาถูกกว่าอีกยี่ห้อ

คืนที่สร้อยหาย

1 ทุ่ม 20 อีกคืนหนึ่ง สุดาเดินเข้าห้องแม่แล้วเจอเสื้อผ้ากองเต็มพื้น ลิ้นชักตู้ไม้ถูกดึงออกมาทุกชั้น แม่หันมาชี้หน้าเธอ “เอาสร้อยฉันไปไหน ขโมย!”

“แม่! หนูเองนะ สุดาไง ลูกแม่”

แม่มองเธอเหมือนมองคนแปลกหน้าที่ปีนเข้ามาในบ้าน สุดาเดินเข้าห้องน้ำ เปิดฝักบัวทิ้งไว้ให้แม่ไม่ได้ยิน แล้วนั่งบนพื้นกระเบื้องเปียกอยู่ 20 นาที เช้าวันรุ่งขึ้น เธอเจอสร้อยเส้นนั้นในถังข้าวสาร

มะม่วงชิ้นแก้ม

วันอาทิตย์ แม่ปอกมะม่วงน้ำดอกไม้ที่โต๊ะกินข้าว ผ่าแก้มที่สวยที่สุดออกมาแล้วเลื่อนจานมาตรงหน้าสุดา “กินสิหนู” แม่ทำแบบนี้มาตั้งแต่เธออายุ 10 ขวบ วันนั้นแม่เรียกเธอว่าหนูเพราะนึกชื่อไม่ออกแล้ว แต่ชิ้นแก้มยังมาถึงเธอเหมือนเดิม

งานที่ถามคนทั่วไปพบว่า การเปลี่ยนความดีในนิสัยทำให้รู้สึกว่าใครไม่ใช่คนเดิมมากกว่าการเปลี่ยนความทรงจำ1 งานไม่ได้วัดแม่ทองใบ หรือบอกว่าความจำแม่เท่ากันทั้ง 2 วัน สุดาคิดถึงแม่ตอนแข็งแรงเมื่อได้มะม่วง และยังโกรธคำกล่าวหา แม้รู้ว่าแม่สับสน

แม่ไม่เข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นเหมือนสุดา แต่สุดายังต้องได้ยินคำว่าขโมยอีกหลายคืน เวลาเพื่อนถาม เธอยังอยากเล่าโดยไม่ต้องได้ยินว่าทนหน่อย คนแก่ก็แบบนี้

ตะเกียงที่จุดไว้ทั้งคืน

พระเจ้ามิลินท์เคยถามพระนาคเสนว่า คนที่เปลี่ยนไปตามวัยยังเป็นคนเดิมไหม พระนาคเสนตอบด้วยตะเกียงที่จุดไว้ทั้งคืน เปลวไฟตอนหัวค่ำกับตอนใกล้รุ่งไม่ใช่เปลวเดียวกัน แต่ก็ไม่ใช่ตะเกียงอีกดวง แสงทั้งคืนมาจากตะเกียงดวงเดิม2

คืนที่สร้อยหาย สุดาแทบจำเสียงตัวเองไม่ได้ เรื่องตะเกียงช่วยคิดถึงความต่อเนื่อง แต่เธออยากมีอีกคนอยู่ด้วยมากกว่าคำตอบเรื่องคนเดิม นอนวันละ 4 ชั่วโมง ไม่ได้นัดเพื่อนมาเกือบปีแล้ว

สิ่งที่สุดาเปลี่ยน

หลังคืนนั้น เธอลองไม่เถียงเรื่องที่แม่จำ ครั้งต่อมาที่แม่รื้อตู้ เธอพูดแค่ว่า “เดี๋ยวหนูช่วยหานะแม่” แล้วนั่งลงพับผ้าไปด้วยกัน จากนั้นก็พิมพ์ความจริงลงกลุ่มไลน์ครอบครัวเป็นครั้งแรก รวมทั้งคืนที่แม่หาว่าเธอเป็นขโมย แล้วขอให้พี่แต่ละคนมาอยู่กับแม่เดือนละ 2 เสาร์อาทิตย์

พี่ชายตอบภายใน 5 นาทีว่า “ได้ เดี๋ยวจัดให้” สุดาถามต่อว่าวันไหน ขอวันชัดๆ จะได้นัดเพื่อน พี่สาวอ่านแล้วเงียบไป 3 วัน พอสุดาส่งถามซ้ำ พี่สาวบอกว่าพาลูกไปสอบ สุดาไม่ได้ตอบว่าตามสบายเหมือนก่อน แต่ส่งวันอื่นให้เลือก อาทิตย์ต่อมาแม่หาสร้อยอีก เธอยังเผลอขึ้นเสียง แล้วลงมารอพี่ชายหน้าบ้านพร้อมกระเป๋าตัวเอง ถ้าแนะนำตัวตอนนี้ เธอจะพูดว่า “สุดา ลูกสาวแม่ทองใบ วันนี้ขอออกไปข้างนอก พี่ชายอยู่กับแม่”