ถ่านที่เรากำไว้

ตี 2 10 นาที พี่นวลยังนอนลืมตาอยู่ในความมืด นี่เป็นคืนที่ 4 ติดกันหลังปีใหม่ที่เธอซ้อมประโยคเดิม “แล้วเงิน 75,000 ที่พี่ยังไม่คืนล่ะ ใครเก็บเงินไม่เป็น” มันคมขึ้นทุกรอบ และในหัวเธอชนะทุกรอบ ซ้อมเสร็จก็หยิบโทรศัพท์มาเปิดดูรูปเที่ยวญี่ปุ่นของพี่สาวซ้ำอีกที

เงิน 80,000 บาทเมื่อปี 2562

พี่นวลอายุ 49 ขายแกงถุงที่ตลาดเช้าหน้านิคมอุตสาหกรรมในอยุธยา ตื่นตี 4 ครึ่งทุกวัน มีลูกสาว 2 คน คนโตกำลังจะเข้ามหาวิทยาลัย ปี 2562 พี่แจ๋ว พี่สาววัย 54 มายืมเงิน 80,000 บาทไปเปิดร้านกาแฟ เงินก้อนนั้นคือเงินเก็บค่าเรียนลูก พี่แจ๋วบอกว่า “ปีหน้าคืนนะ”

ปีต่อมาเงินคืนมา 5,000 ร้านกาแฟปิดไปตอนโควิด แล้วก็ไม่มีใครพูดถึงเงินก้อนนั้นอีก ปีนี้ลูกชายพี่แจ๋วได้งานดี พี่แจ๋วเริ่มลงรูปเที่ยว

คืนวันที่ 31 ธันวาคมที่บ้านแม่ ต่อหน้าญาติทุกคน พี่แจ๋วพูดขึ้นมาว่า “นวลน่ะขายแกงมา 20 ปี เก็บเงินไม่เป็น ถึงไม่มีบ้านของตัวเองสักที” พี่นวลยิ้ม แล้วลุกไปเติมต้มยำในหม้อ

ไฟสุมขอน

เช้าวันนั้นนาฬิกาปลุกดังตอนตี 4 ครึ่งเหมือนทุกวัน แกงเขียวหวานไหม้ติดก้นหม้อทั้งหม้อ ขายไม่ได้สักถุง สัปดาห์ต่อมาเธอวัดความดันที่ รพ.สต. ได้ 152/96 ปีก่อนยังเป็น 128/82 เธอไปพบแพทย์และติดตามค่าต่อ ไม่ได้รู้จากตัวเลขครั้งนั้นว่าเกิดจากเรื่องพี่สาวหรืออะไร ระหว่างรอคิว เธอก็ยังนึกประโยคบนโต๊ะปีใหม่ซ้ำอยู่

ภาษาไทยมีคำเรียกไฟแบบนี้ ไฟสุมขอน คือไฟที่ไหม้อยู่ในเนื้อไม้ท่อนโต ข้างนอกเงียบแต่ดับยาก และเราใช้คำนี้เรียกความแค้นที่คุอยู่ในอกนานๆ1 มีการทดลองหนึ่งให้คน 71 คนนึกถึงคนที่เคยทำร้ายตัวเอง ช่วงที่นึกแบบผูกใจเจ็บ หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันขึ้น คิ้วขมวดตึงกว่าช่วงที่ลองเข้าใจและให้อภัย และหัวใจที่เต้นเร็วยังค้างอยู่หลังหยุดนึกไปแล้ว2

ออกัสติน นักคิดชาวแอฟริกาเหนือเมื่อราว 1,600 ปีก่อน เตือนให้รีบจบเรื่องบาดหมาง ก่อนความโกรธจะโตเป็นความเกลียด เหมือนเศษฟางกลายเป็นซุง3 พี่นวลอยากจบเรื่องนี้ แต่ยังมีค่าเทอมของลูกและเงินที่พี่สาวไม่คืน ไม่ใช่แค่ประโยคที่ต้องเลิกคิด

ทวงเงินกับกำถ่าน

พี่นวลมีทั้งเงินที่ต้องการคืนและความโกรธจากคำดูถูก สองเรื่องนี้เกิดกับพี่สาวคนเดียวกันจนคิดทีไรก็กลับไปถึงโต๊ะปีใหม่ การซ้อมตอบช่วยให้เธอพูดได้อย่างที่อยากพูดในหัว แต่ยังไม่ทำให้รู้ว่าพี่แจ๋วจะเริ่มคืนเงินเมื่อไร

คืนวันอาทิตย์ 20.00 น. เธอพิมพ์ไลน์ ลบไป 2 รอบ แล้วกดส่ง “พี่แจ๋ว เงินที่ยืมไปปี 62 ยังเหลือ 75,000 นะ นวลอยากให้พี่ผ่อนคืนเดือนละ 3,000 ได้ไหม ลูกจะขึ้นมหาลัยแล้ว” ข้อความขึ้นว่าอ่านแล้ว แต่ 3 วันไม่มีคำตอบ วันที่ 4 มีเงินโอนเข้ามา 3,000 ไม่มีข้อความ เดือนถัดมาเข้ามาอีก 2,000

ไม่มีใครพูดถึงคำพูดบนโต๊ะคืนปีใหม่ เดือนถัดมาที่เงินเข้า 2,000 พี่นวลเปิดข้อความที่ขอ 3,000 ขึ้นมาอ่าน แล้วพิมพ์ว่ายังขาดอีก 1,000 เธอรอคำตอบตอนนั่งเด็ดมะเขือ ยังไม่โทรตาม

เธอจดยอดที่ได้คืนไว้ท้ายสมุดค่าเรียนลูก ไม่ได้รวมคำขอโทษเป็นเงินงวดหนึ่ง คืนไหนเห็นรูปเที่ยวของพี่สาว เธอยังเปิดดูและโกรธ แต่บางคืนวางโทรศัพท์ได้ก่อนจะซ้อมประโยคที่ชนะคนเดียว

พระพุทธเจ้าเคยเปรียบคนโกรธเป็นรอยสลักบนหิน รอยขีดบนทราย และรอยนิ้วบนน้ำ ซึ่งอยู่ต่างเวลากัน4 พี่นวลยังทวงเงิน และยังไม่พร้อมทักพี่สาวเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เธอเพียงไม่ต้องซ้อมคำตอบให้คมที่สุดทุกคืน อีกมุมหนึ่งอยู่ในอภัยแล้ว ยังเอาผิดได้ไหม