เริ่มจากบทที่ 1 · ราว 10 นาที

4บท
ราว 40นาที
16ภาพประกอบ
ต.ค. 2569ปรับปรุงล่าสุด

ยิ่งอยากลืม ยิ่งจำ

Disobedient Memory

ทำไมใจจำสิ่งที่อยากทิ้ง และลืมสิ่งที่อยากเก็บ

เขียนโดย ทีม Alljit

เกี่ยวกับเล่มนี้

ทำไมคำเดียวของหัวหน้าในห้องประชุมยังวนในหัวกลางดึก แต่คู่มือที่อ่านซ้ำหลายรอบกลับนึกไม่ออกตอนสอบ เล่มนี้ตามดูความจำในชีวิตคนธรรมดา นักบัญชีที่อยากลืมวินาทีที่พลาดต่อหน้าทั้งห้อง ช่างโรงงานที่อยากจำให้ได้เพื่อสอบเลื่อนตำแหน่ง พี่น้องที่จำคืนปีใหม่กับแม่ไม่ตรงกัน และพยาบาลที่ลบแชทสุดท้ายของพ่อไม่ลง แล้วฟังว่าบันทึกเก่า งานวิจัย และรายการของ Alljit อธิบายเรื่องนี้ว่าอย่างไร พร้อมสิ่งที่ทำได้จริงเมื่ออยากวางความจำบางเรื่องลง

เหมาะกับใคร

คนที่มีเรื่องหนึ่งวนกลับมาตอนดึก ทั้งที่คนอื่นลืมไปนานแล้ว
คนที่อ่านแล้วไม่เข้าหัว นึกชื่อคนไม่ออก หรือกำลังเตรียมสอบ
คนที่อยากวางความทรงจำบางเรื่องลง โดยไม่ต้องลบคนที่รักทิ้งไปด้วย

สารบัญ

รีวิวจากผู้อ่าน

กำลังโหลดรีวิว…

ข้อมูลหนังสือ

ผู้เขียน: ทีม Alljit
จำนวนบท: 4 บท
เวลาอ่านราว: 40 นาที
วางจำหน่าย: 2 ต.ค. 2569
ปรับปรุงล่าสุด: 18 ต.ค. 2569
หมวด: การปล่อยวางรู้จักตัวเอง

เนื้อหาเพื่อการดูแลตัวเอง ไม่ใช่คำวินิจฉัย

บทที่ 3 พูดถึงช่วงที่ใจหนักมาก
บทที่ 4 พูดถึงช่วงที่ใจหนักมาก

แหล่งอ้างอิง (28)

Cicero. De oratore, II.74.299–300 (ต้นฉบับละติน). The Latin Library. เรื่องชายผู้รอบรู้เสนอสอนวิชาความจำ “ซึ่งเพิ่งมีผู้คิดขึ้น” ให้เธมิสโตคลีส. เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Cicero. De finibus bonorum et malorum, II.32.104–105 (ต้นฉบับละติน). The Latin Library. §104 “bona praeterita non effluere sapienti, mala meminisse non oportere? primum in nostrane potestate est, quid meminerimus? … ‘Oblivionis’, inquit, ‘mallem. Nam memini etiam quae nolo, oblivisci non possum quae volo.’” §105 “nimis imperiosi philosophi sit vetare meminisse. … si imperes quod facere non possim. quid, si etiam iucunda memoria est praeteritorum malorum? … ‘Iucundi acti labores’ … ‘Suavis laborum est praeteritorum memoria.’” (ข้อความใน §105 ย่อความตอนกลาง; กลอนของยูริพิดีสอ้างผ่านคำแปลละตินของซิเซโร) ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรงลิงก์
Cahill, L., Prins, B., Weber, M., & McGaugh, J. L. (1994). β-Adrenergic activation and memory for emotional events. Nature, 371(6499), 702–704. (ทดสอบหลังหนึ่งสัปดาห์; ยาที่กดสัญญาณตื่นตัวทำให้จำเรื่องที่สะเทือนใจได้แย่ลง แต่ไม่กระทบเรื่องเรียบ; อาสาสมัครจำนวนน้อย เรื่องในห้องทดลอง)ลิงก์
Alljit. (2022, 29 มีนาคม). คนโดนบูลลี่ ไม่เคยสนุก คนพูดไม่เคยจำ คนฟังไม่เคยลืม [00:00–00:24; 02:16–02:31]. YouTube (คลิปสั้น). เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Rogers, T. B., Kuiper, N. A., & Kirker, W. S. (1977). Self-reference and the encoding of personal information. Journal of Personality and Social Psychology, 35(9), 677–688.ลิงก์
Symons, C. S., & Johnson, B. T. (1997). The self-reference effect in memory: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 121(3), 371–394.ลิงก์
Herodotus. Historiae, V.105 (ต้นฉบับกรีก, ed. A. D. Godley, 1920). Perseus Digital Library. “δέσποτα, μέμνεο τῶν Ἀθηναίων” ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรงลิงก์
Alljit Blog. (2023, 16 มกราคม). ความทรงจำ ร้ายๆ สักวันหนึ่ง มันจะกลายเป็นเพียง ‘เรื่องเล่า’ (สรุปจาก Alljit Podcast, Learn & Share, 2023, 12 มกราคม, แล้วสักวันหนึ่ง มันจะกลายเป็นเพียง ‘เรื่องเล่า’ [03:37–04:17; 05:59–06:33; 08:45–08:48; 11:05–11:45; 13:20–13:40; 30:14–30:25; 33:19–34:40], https://www.youtube.com/watch?v=mOOgGP0Rb_s; พิธีกรของรายการ ไม่ใช่นักจิตวิทยา). เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Alljit Podcast ร่วมกับ รัชดาภรณ์ ศรีวิลัย นักจิตวิทยาคลินิก. (2022, 13 มีนาคม). หยุดคิดถึงเรื่องเศร้าในอดีตไม่ได้ จำเรื่องที่แย่ได้ดีกว่า การจำเรื่องที่ดี [02:59–04:30; 06:04–06:25; 07:08–08:48; 09:04–09:30; 11:53–12:08]. YouTube. บทความสรุป: Alljit Blog (2022, 22 เมษายน). เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Montaigne, M. de. Essais, livre II, chapitre 12 « Apologie de Raimond Sebond » (exemplaire de Bordeaux). Wikisource (fr). « Car la memoire nous represente, non pas ce que nous choisissons, mais ce qui luy plaist. Voire il n'est rien qui imprime si vivement quelque chose en nostre souvenance, que le desir de l'oublier : C'est une bonne maniere de donner en garde, et d'empreindre en nostre ame quelque chose, que de la solliciter de la perdre. » ตามด้วยคำของเธมิสโตคลีสจากซิเซโร. ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรงลิงก์
Ebbinghaus, H. (1885). Über das Gedächtnis: Untersuchungen zur experimentellen Psychologie. Duncker & Humblot. บทที่ 3 (พยางค์ไร้ความหมายราวสองพันสามร้อยพยางค์ อ่านตามจังหวะเครื่องเคาะจังหวะ ต่อมาใช้เสียงนาฬิกา), บทที่ 7 §29 (หนึ่งชั่วโมงต้องลงแรงใหม่ราวครึ่งหนึ่ง หนึ่งวันเหลือราวหนึ่งในสาม หนึ่งเดือนราวหนึ่งในห้า และคำกำกับของผู้เขียนว่าผลมาจากคนคนเดียวภายใต้เงื่อนไขเฉพาะ), บทที่ 8 (การกระจายการท่องซ้ำไปหลายวันได้ผลดีกว่าการท่องรวดเดียว). เทียบฉบับแปลอังกฤษ Ruger & Bussenius (1913), Classics in the History of Psychology. เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Murre, J. M. J., & Dros, J. (2015). Replication and analysis of Ebbinghaus' forgetting curve. PLOS ONE, 10(7), e0120644. (ผู้ทดลองหนึ่งคน ราวเจ็ดสิบชั่วโมง; ความจำหลังหนึ่งวันสูงกว่าที่เส้นโค้งทำนาย ผู้วิจัยเสนอว่าอาจเกี่ยวกับการนอน)ลิงก์
Plato. Theaetetus, 197b–199b (ต้นฉบับกรีก, ed. J. Burnet). Perseus Digital Library. กรงนก: การมีกับการถือไว้ในมือ (197b–d), การล่าสองแบบ (198d), คว้านกเขาแทนนกพิราบ φάτταν ἀντὶ περιστερᾶς (199b); ในบทสนทนา นกเปรียบกับความรู้แต่ละชิ้นในใจ. ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรงลิงก์
Schacter, D. L. (1999). The seven sins of memory: Insights from psychology and cognitive neuroscience. American Psychologist, 54(3), 182–203. (persistence, blocking, absent-mindedness; ข้อเสนอว่าเป็นผลพลอยได้ของคุณสมบัติที่มีประโยชน์)ลิงก์
Aristotle. De memoria et reminiscentia, 2, 453a14–26 (ต้นฉบับกรีก). Wikisource (el). “καθάπερ τοῖς βάλλουσιν οὐκέτι ἐπ' αὐτοῖς τὸ στῆσαι, οὕτως καὶ ὁ ἀναμιμνησκόμενος καὶ θηρεύων σωματικόν τι κινεῖ”; การเคลื่อนไหวไม่หยุดง่ายจนกว่าสิ่งที่ตามหาจะกลับมา. ถ้อยคำไทยในเล่มเป็นคำถอดความ ไม่ใช่คำแปลตรง (เทียบฉบับแปลอังกฤษของ J. I. Beare, 1908)ลิงก์
Roediger, H. L., III, & Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.ลิงก์
Rowland, C. A. (2014). The effect of testing versus restudy on retention: A meta-analytic review of the testing effect. Psychological Bulletin, 140(6), 1432–1463.ลิงก์
Alljit Podcast, Note To Myself EP.9. (2025, 25 มิถุนายน). เพราะสิ่งที่จำได้ อาจไม่ใช่ความจริง [03:33–04:25; 05:46–07:24; 07:29–08:06]. YouTube. บทความสรุป: Alljit Blog (2025, 8 กรกฎาคม) ความทรงจำหลอก. (พิธีกรของรายการ ไม่ใช่นักจิตวิทยา) เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Loftus, E. F., & Palmer, J. C. (1974). Reconstruction of automobile destruction: An example of the interaction between language and memory. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 13(5), 585–589. (การทดลองที่สอง นักศึกษาหนึ่งร้อยห้าสิบคน; ตอบว่าเห็นกระจกแตก: smashed สิบหกในห้าสิบ, hit เจ็ดในห้าสิบ, ไม่ถูกถามหกในห้าสิบ)ลิงก์
Bartlett, F. C. (1932). Remembering: A study in experimental and social psychology. Cambridge University Press. (การเล่าซ้ำเป็นระยะ; ถอดความ ไม่ยกคำพูด)
Bergman, E. T., & Roediger, H. L., III. (1999). Can Bartlett's repeated reproduction experiments be replicated? Memory & Cognition, 27(6), 937–947.ลิงก์
Alljit Podcast, วงในออฟฟิศ. (2026, 11 พฤษภาคม). ถ้ามีปุ่มลบความทรงจำที่เจ็บปวด... จะเลือกกดไหม? [02:04–02:32; 06:39–06:56; 07:10–07:41; 07:55–08:10]. YouTube. (ทีมงาน Alljit ไม่ใช่นักจิตวิทยา) เล่าความด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ได้ยกคำพูดลิงก์
Nader, K., Schafe, G. E., & LeDoux, J. E. (2000). Fear memories require protein synthesis in the amygdala for reconsolidation after retrieval. Nature, 406(6797), 722–726.ลิงก์
Elsey, J. W. B., Van Ast, V. A., & Kindt, M. (2018). Human memory reconsolidation: A guiding framework and critical review of the evidence. Psychological Bulletin, 144(8), 797–848.ลิงก์
Luria, A. R. (1968). The mind of a mnemonist: A little book about a vast memory (L. Solotaroff, Trans.). Basic Books. (ต้นฉบับรัสเซีย Лурия, А. Р. Маленькая книжка о большой памяти, 1968; ฉบับพิมพ์ใหม่ Harvard University Press, 1987.) ถอดความจากเนื้อหา ไม่ยกคำพูด (ลูเรียถึงแก่กรรม 1977)ลิงก์
Anderson, M. C., & Green, C. (2001). Suppressing unwanted memories by executive control. Nature, 410(6826), 366–369.ลิงก์
Wessel, I., Albers, C. J., Zandstra, A. R. E., & Heininga, V. E. (2020). A multiverse analysis of early attempts to replicate memory suppression with the Think/No-think Task. Memory, 28(7), 870–887.ลิงก์
Stramaccia, D. F., Meyer, A.-K., Rischer, K. M., Fawcett, J. M., & Benoit, R. G. (2021). Memory suppression and its deficiency in psychological disorders: A focused meta-analysis. Journal of Experimental Psychology: General, 150(5), 828–850. (ยี่สิบห้างาน; ผลในคนทั่วไปเล็กถึงปานกลาง อาจสูงเกินจริงจากอคติการตีพิมพ์; ชัดขึ้นเมื่อได้วิธีที่เจาะจง)ลิงก์

เล่มอื่นจากทีม Alljit

เริ่มอ่าน